Barbara Kazana i odrobaczanie: co jest w rozdziale „Jak pozbyć się pasożytów z jelit” i w której książce go szukać

Wpisujesz w wyszukiwarkę „Barbara Kazana odrobaczanie” i dostajesz trzy podobne okładki oraz opisy, w których pasożyty ledwo się pojawiają. Chcesz wiedzieć jedno: w której książce jest rozdział na ten temat i co dokładnie w nim stoi, zanim wydasz na to 40 zł.

Odpowiedź jest krótka. Rozdział „Jak pozbyć się pasożytów z jelit” znajdziesz tylko w części 1 „Porad naturoterapeutki Barbary Kazany”, na stronach od 105 do 113. W częściach 2 i 3 osobnego rozdziału o pasożytach nie ma. Te dziewięć stron to dwudniowa „kuracja marchewkowa” i odesłanie do książki Huldy Clark.

Poniżej opisujemy, co autorka w nich proponuje, czego w nich zabrakło i co o pasożytach jelitowych mówią źródła medyczne. Podpowiadamy też, czy kupić sam tom 1, czy zestaw, i jaką książkę wziąć obok.

Spis treści

• Gdzie w książkach Barbary Kazany jest rozdział o odrobaczaniu?
• Co autorka pisze w rozdziale „Jak pozbyć się pasożytów z jelit”?
• Czym jest kuracja marchewkowa i z czego się składa?
• Do jakiej książki odsyła autorka po kuracji marchewkowej?
• Dlaczego w kuracji jest olej rycynowy i do czego służy nasz olej?
• Dla kogo jest ten rozdział?
• Czego w rozdziale nie znajdziesz?
• Co o pasożytach jelitowych mówią źródła medyczne?
• Jak sprawdzić, czy to pasożyty, zanim zaczniesz jakąkolwiek kurację?
• Co zrobić za darmo, zanim kupisz książkę lub zaczniesz kurację?
• Którą książkę wybrać: tom 1, zestaw czy Clark?
• Na co zwrócić uwagę przy wyborze książki?
• Kiedy sama książka to za mało
• Najczęstsze pytania

Gdzie w książkach Barbary Kazany jest rozdział o odrobaczaniu?

Rozdział o odrobaczaniu jest tylko w części 1. „Jak pozbyć się pasożytów z jelit” zamyka książkę: zaczyna się na stronie 105 i kończy na 113, czyli zajmuje 9 ze 113 stron. Według wydawcy nie był wcześniej publikowany, bo pozostałe rozdziały to artykuły z miesięcznika „Zdrowie bez Leków”.

Część 2 (2022, 110 stron) jest o jedzeniu: pszenicy, cholesterolu, tłuszczach, cukrze i soli. Część 3 (2022, 114 stron) składa się z listów czytelników i odpowiedzi autorki. Kto kupi którąś z nich, licząc na rozdział o pasożytach, go nie znajdzie. Porównanie wszystkich trzech tomów ze spisami treści mamy we wpisie Książki Barbary Kazany: 3 części, którą wybrać.

Pierwszy tom kupisz jako Porady naturoterapeutki Barbary Kazany, część 1 za 39,90 zł. Książka ma 11 rozdziałów, które można czytać w dowolnej kolejności, więc do rozdziału o pasożytach możesz przejść od razu.

Co autorka pisze w rozdziale „Jak pozbyć się pasożytów z jelit”?

Rozdział ma trzy części: wstęp, odesłanie do książki Huldy Clark i opis kuracji marchewkowej. Całość jest napisana w pierwszej osobie, żywym językiem i bez przypisów. To dziewięć stron, więc czyta się go szybko. Najwięcej miejsca zajmuje plan kuracji.

Wstęp (s. 105)

Autorka zaczyna od tezy, że pasożyty wewnętrzne bywają przyczyną wielu chorób przewlekłych, a w jej ocenie lekarze wiedzą o nich niewiele, bo parazytologia ma w programie studiów medycznych niewiele miejsca. Zachęca czytelników i rodziców często chorujących dzieci, żeby sami zdobywali wiedzę o pasożytach. To opinia autorki, której nie weryfikowaliśmy.

Odesłanie do Clark (s. 106)

Zanim ktoś zabierze się za metodę Huldy Clark, autorka proponuje prostszy początek, czyli własną „kurację marchewkową”. Opisujemy ją w następnej sekcji.

Zakończenie (s. 112 do 113)

Na końcu autorka radzi przepłukiwać każde wypróżnienie na sicie i obserwować, co na nim zostaje, a nawet to fotografować. Pisze, że dostawała od czytelników zdjęcia. Zaznacza, że kuracja obejmuje tylko jelita, bo substancje z użytych preparatów nie docierają do innych narządów. Rozdział kończy lista dolegliwości, których poprawy autorka się spodziewa. To jej deklaracje, bez odwołań do badań.

Czym jest kuracja marchewkowa i z czego się składa?

To dwudniowy plan opisany dla osoby dorosłej. Oba dni opierają się na warzywach i kiszonkach, a do tego dochodzą nalewka z zielonych orzechów włoskich, lek przeciwpasożytniczy z apteki, świeże pestki dyni i olej rycynowy. Ilości i pory przyjęcia podaje książka. Tu ich nie powtarzamy.

Dzień pierwszy

Poza nalewką i lekiem z apteki autorka wymienia same produkty spożywcze. W ciągu dnia mają to być:

• świeżo wyciskany sok z marchwi i surówka z marchwi (sok „jednodniowy” ze sklepu według autorki się nie nadaje),
• kiszona kapusta z sokiem oraz kiszone ogórki z sokiem,
• czosnek, najlepiej polski, także rozgnieciony w soku z kiszonych ogórków,
• ćwikła z chrzanem i sok z kiszonych buraków, bez konserwantów i niepasteryzowany.

Poza tymi produktami autorka niczego nie dopuszcza. Do picia zostaje gorąca woda z odrobiną soli kłodawskiej.

Dzień drugi

Drugi dzień zaczyna się tak samo, a potem dochodzą świeżo wyłuskane pestki dyni zmiksowane z wodą i łyżeczką miodu. W dalszej części dnia autorka każe wypić olej rycynowy, a resztę dnia przeżyć na tych samych warzywach i sokach co poprzedniego. Pestki muszą być świeże: suszone ze sklepu, według książki, do kuracji się nie nadają.

Co autorka mówi o samopoczuciu i powtórkach

Autorka uprzedza, że przez te dwa dni samopoczucie bywa złe: ból głowy, mdłości, osłabienie i częste wizyty w toalecie. Radzi zostać w domu. W razie potrzeby kurację można jej zdaniem powtórzyć w dwutygodniowych odstępach. Dla dziecka trzeba według niej przeliczyć dawki preparatów na wagę ciała. Gotowych dawek dla dzieci nie ma w książce i nie ma ich w tym wpisie.

Do jakiej książki odsyła autorka po kuracji marchewkowej?

Autorka odsyła do „Kuracji życia” Huldy Clark. Nazywa ją najlepszą znaną sobie książką o pasożytach i radzi przeczytać od deski do deski. Kuracja marchewkowa ma być prostym początkiem na czas, zanim czytelnik przebrnie przez około 470 stron tej książki. W samym rozdziale nie ma dalszego planu po kuracji, pełną metodę ma dać właśnie ona.

Hulda Regehr Clark (1928 do 2009) była amerykańską autorką poradników, z wykształcenia biolożką. W „Kuracji życia” opisuje własną metodę: według niej za większość chorób odpowiadają pasożyty i drobnoustroje oraz toksyny i metale ciężkie ze środowiska. Książka omawia zmianę nawyków w domu i w kuchni, ziołowy program autorki przeciw pasożytom i używanie zappera. Tezy Clark są kontrowersyjne i nie uznaje ich medycyna akademicka, a książka przedstawia jej poglądy i opisy przypadków, nie wyniki niezależnych badań.

Po polsku wydaje ją Wydawnictwo Purana (472 strony, oprawa miękka, ISBN 978-83-60170-34-2). W 2020 roku autorka pisała o cenie 45 zł. Dziś „Kuracja życia” Huldy Clark kosztuje u nas 41,99 zł. Kto chce mieć książkę razem z zapperem, urządzeniem opisanym przez autorkę, wybierze zestaw „Kuracja życia” + zapper za 349,90 zł. Zapperowi nie przypisujemy działania zdrowotnego: to element metody autorki.

Dlaczego w kuracji jest olej rycynowy i do czego służy nasz olej?

W drugim dniu kuracji autorka każe po pestkach dyni wypić olej rycynowy, żeby przyspieszyć wypróżnienie. Doustnie olej rycynowy działa jak silny środek przeczyszczający i tak opisuje go europejska monografia ziołowa EMA: jako środek na okazjonalne zaparcia, stosowany krótko. To jedyne wskazanie w tej monografii.

Ta sama monografia, przyjęta w lutym 2016 roku, dopuszcza go tylko u dorosłych, nie zaleca osobom poniżej 18 lat i wyklucza w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Przy zażywaniu dłuższym niż tydzień wymaga nadzoru lekarza. Ilość oleju podana w książce jest wielokrotnie większa niż jednorazowa dawka w tej monografii. Dlatego nie odtwarzamy tego kroku w tym wpisie i radzimy omówić go z lekarzem lub farmaceutą.

Nasz olej rycynowy nierafinowany, tłoczony na zimno, 250 ml kosztuje 29,90 zł. To olej kosmetyczny, do użytku zewnętrznego i nie do spożycia, więc nie nadaje się do drugiego dnia kuracji. Sprawdza się tam, gdzie olej rycynowy pojawia się w tomie 1 na zewnątrz ciała: w ciepłych okładach z rozdziału „Cud oleju rycynowego” (s. 21 do 31), a poza książką w pielęgnacji rzęs, brwi i włosów.

Dla kogo jest ten rozdział?

Dla czytelnika, który chce zobaczyć, jak polska naturoterapeutka opisuje domową kurację przeciwpasożytniczą, i woli przeczytać ją w całości. Lepiej mieć przed oczami cały plan z kontekstem niż luźne cytaty z internetu. Tom 1 dobrze się do tego nadaje, bo rozdziały są samodzielne.

• Dla lubiących poradniki z planem na kilka dni. Kuracja marchewkowa jest opisana krok po kroku, prostym językiem.
• Dla tych, którzy mają w planach Clark. Rozdział pokazuje, jak autorka widzi tę metodę, zanim sięgniesz po 470 stron.
• Dla kupujących cały tom. Pasożyty to jedenasty z jedenastu rozdziałów, obok płukania ust olejem, okładów z oleju rycynowego, przyczyn chorób, zębów i odpowiedzi na listy.

Jeśli szukasz tabel ze składem preparatów, listy gatunków pasożytów albo badań klinicznych, tego rozdział nie ma. Po takie informacje sięgnij do źródeł medycznych z końca wpisu.

Czego w rozdziale nie znajdziesz?

Nie znajdziesz w nim opisu badań, rozpoznawania gatunków pasożytów ani informacji dla dzieci, kobiet w ciąży i osób przyjmujących leki. Autorka pisze plan kuracji dla zdrowej osoby dorosłej i na tym poprzestaje. Warto wiedzieć o tym przed zakupem, żeby od razu wiedzieć, których informacji szukać w innych źródłach.

• Diagnostyka. Autorka wspomina badanie kału tylko jako jedyne, które jej zdaniem można uzyskać od lekarza. Nie opisuje, jak je wykonać, ile razy powtórzyć ani czym różni się od wymazu z odbytu.
• Gatunki pasożytów. Wymienia je we wstępie jako przykład wiedzy, której według niej lekarzom brakuje, ale nie opisuje, jak je odróżnić.
• Dzieci. Jest jedno zdanie o przeliczaniu dawek na wagę ciała, bez konkretnych liczb.
• Ciąża, karmienie, choroby przewlekłe i leki przyjmowane na stałe. Rozdział tego nie omawia.
• Przypisy i badania. W całej książce przypisy mają tylko rozdziały o amalgamatach, w rozdziale o pasożytach ich nie ma.

Co o pasożytach jelitowych mówią źródła medyczne?

Medycyna dzieli pasożyty na konkretne choroby, z których każda ma własne badanie i własny lek. Portal mp.pl w opracowaniu o robaczycach opisuje m.in. owsicę, glistnicę i toksokarozę. Wspólny mianownik to zarażenie przez brudne ręce albo niemyte jedzenie. Poniżej streszczamy to, co o nich piszą mp.pl, NHS i WHO.

Owsica

Owsik ludzki zaraża głównie dzieci. Typowy objaw to świąd okolicy odbytu, nasilający się wieczorem i w nocy, bo wtedy samice składają jaja. Stosuje się lek przeciwpasożytniczy, a razem z dzieckiem przyjmują go wszyscy domownicy. Do tego dochodzi higiena: krótkie paznokcie, częsta zmiana bielizny, dokładne mycie rąk. Brytyjska NHS dodaje, że lek nie niszczy jaj, które mogą przetrwać do 2 tygodni poza ciałem, więc pościel, ręczniki i piżamy pierze się w wysokiej temperaturze przez kilka dni po kuracji.

Glistnica

Glistą ludzką zaraża się ten, kto zje jaja z niemytych owoców lub warzyw, dlatego mp.pl nazywa to chorobą brudnych rąk. Pasożyt żyje w jelicie od 10 do 24 miesięcy. Pojedyncze badanie kału na jaja może dać wynik fałszywie ujemny. O leczeniu przeciwpasożytniczym decyduje lekarz, a do rozpoczęcia wystarcza znalezienie w kale choćby jednego jaja. Kontrolne badanie kału robi się dwa tygodnie po kuracji.

Skala na świecie

Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że glistą, włosogłówką i tęgoryjcami zarażonych jest około 1,5 mld ludzi, czyli 24% populacji świata. Najwięcej przypadków jest w tropikach i subtropikach, tam gdzie brakuje czystej wody, kanalizacji i higieny. Zakażenia przenoszą jaja z kału zanieczyszczające glebę, a WHO wskazuje jako podstawę walki z nimi okresowe odrobaczanie w rejonach, gdzie jest potrzebne, edukację zdrowotną i poprawę warunków sanitarnych.

Jak sprawdzić, czy to pasożyty, zanim zaczniesz jakąkolwiek kurację?

Pasożyty rozpoznaje się badaniami, nie samymi objawami. Przy owsicy robi się wymaz z okolicy odbytu na przylepiec celofanowy, wcześnie rano przed myciem, i powtarza go: trzykrotne badanie wykrywa według mp.pl około 90% zarażeń. Zwykłe badanie parazytologiczne kału jest przy owsicy mniej przydatne.

Przy glistnicy lekarz może zlecić dodatkowo morfologię z rozmazem, a badanie kału na jaja bywa powtarzane z powodu możliwego wyniku fałszywie ujemnego. Autorka rozdziału pisze, że lekarze zwykle zlecają tylko badanie kału. Z medycznego punktu widzenia warto zapytać lekarza o cały zestaw i o to, ile razy badanie powtórzyć.

Portal mp.pl w artykule z 2025 roku przypomina też, że leki przeciwpasożytnicze przyjmuje się po diagnostyce i według zaleceń lekarza. Każdy z nich ma działania niepożądane, a dostępność bez recepty nie oznacza, że lek jest obojętny. Artykuł zaznacza, że „odrobaczanie profilaktyczne” nie ma uzasadnienia, bo zapobieganie opiera się na higienie. To ważne przy kuracji z książki, która obejmuje lek apteczny.

Co zrobić za darmo, zanim kupisz książkę lub zaczniesz kurację?

Cztery rzeczy nic nie kosztują i warto je zrobić przed jakąkolwiek kuracją. Zacznij od higieny, bo według mp.pl i NHS to ona zapobiega zarażeniom i ponownym zarażeniom. Potem umów rozmowę z lekarzem rodzinnym albo farmaceutą, żeby zaplanować badanie.

• Myj ręce. Przed jedzeniem, po wizycie w toalecie, po pracy w ogrodzie i po kontakcie z ziemią.
• Myj warzywa i owoce. Dotyczy zwłaszcza owoców leśnych, sałaty i truskawek z własnego ogrodu.
• Zapytaj lekarza rodzinnego o badanie. Opisz objawy i poproś o skierowanie na badanie dobrane do podejrzewanego pasożyta.
• Spisz leki, które bierzesz na stałe. Farmaceuta w kilka minut sprawdzi, czy kuracja ziołowa i lek z apteki mogą z nimi kolidować.

Książkę kupisz później, jeśli uznasz, że chcesz poznać podejście autorki. Jedno nie wyklucza drugiego.

Którą książkę wybrać: tom 1, zestaw czy Clark?

Do rozdziału o pasożytach wystarczy tom 1 za 39,90 zł. Zestaw trzech tomów ma sens, gdy planujesz przeczytać cały cykl albo kupujesz prezent. Książkę Clark bierzesz osobno, jeśli chcesz poznać metodę, do której odsyła autorka. Zestaw z zapperem jest dla tych, którzy chcą mieć urządzenie opisane w tej książce.

Tom 1 razem z „Kuracją życia” kosztuje 81,89 zł. To zestaw dla kogoś, kto chce przeczytać rozdział autorki i od razu książkę, do której ona odsyła. Zestaw trzech tomów to oszczędność około 12% względem zakupu osobno.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze książki?

Pięć rzeczy, które łatwo przeoczyć przy zakupie. Najważniejszy jest numer tomu, bo od niego zależy, czy dostaniesz rozdział o pasożytach.

• Kupienie części 2 lub 3 dla rozdziału o pasożytach. Okładki są do siebie podobne, ale rozdział jest tylko w części 1. Sprawdź ISBN: część 1 kończy się cyframi 5-4, część 2 cyframi 4-4, część 3 cyframi 5-1.
• Oczekiwanie zielnika. Tom 1 ma tylko dwie mieszanki ziołowe, obie na menopauzę (s. 90), więc rozdział o pasożytach nie jest listą ziół. Jeśli szukasz książek o ziołach, zajrzyj do działu książki o ziołach i ziołolecznictwie.
• Traktowanie naszego oleju rycynowego jak oleju do picia. To olej kosmetyczny, do użytku zewnętrznego.
• Pestki dyni ze sklepu. Według książki do kuracji nadają się wyłącznie świeżo wyłuskane, suszone nie.
• Traktowanie planu jak instrukcji dla całej rodziny. Autorka pisze go dla osoby dorosłej.

Kiedy sama książka to za mało

Rozdział opisuje dwudniowy plan dla zdrowej osoby dorosłej i nie zastąpi badań ani wizyty u lekarza. Skontaktuj się z lekarzem, jeśli dotyczy cię którakolwiek z poniższych sytuacji:

• masz silne bóle brzucha, krew w stolcu, gorączkę, wymioty albo długotrwałe zaburzenia wypróżnień,
• chudniesz bez przyczyny albo od dawna czujesz się osłabiony,
• objawy dotyczą dziecka, osoby w ciąży albo karmiącej piersią: olej rycynowy doustnie jest w europejskiej monografii wykluczony w ciąży i w okresie karmienia i niezalecany osobom poniżej 18 lat,
• chorujesz przewlekle (cukrzyca, choroby nerek, serca lub jelit) albo bierzesz leki na stałe: dwa dni wyłącznie na sokach i kiszonkach to duża zmiana w diecie, którą trzeba omówić z lekarzem,
• podejrzewasz glistnicę: mp.pl zaznacza, że domowe sposoby, takie jak kwaśna kapusta, mogą drażnić glisty i prowadzić do powikłań, np. niedrożności jelit,
• zastanawiasz się nad lekiem przeciwpasożytniczym: jego wybór i dawkę ustala lekarz lub farmaceuta według wieku i masy ciała.

Najczęstsze pytania

Gdzie jest rozdział o odrobaczaniu w książkach Barbary Kazany?
W części 1 „Porad naturoterapeutki Barbary Kazany”. Rozdział „Jak pozbyć się pasożytów z jelit” zaczyna się na stronie 105 i kończy na stronie 113. W częściach 2 i 3 osobnego rozdziału na ten temat nie ma.

Co to jest kuracja marchewkowa Barbary Kazany?
To dwudniowy plan z książki, opisany dla osoby dorosłej. Opiera się na świeżym soku i surówce z marchwi, kiszonkach, czosnku, świeżych pestkach dyni i nalewce z zielonych orzechów włoskich. Autorka dodaje też lek z apteki i olej rycynowy. Ilości i szczegóły podaje książka, w tym wpisie ich nie ma.

Czy w częściach 2 i 3 też są informacje o pasożytach?
Osobnego rozdziału nie ma. Część 2 dotyczy jedzenia: pszenicy, cholesterolu, tłuszczów, cukru i soli. Część 3 składa się z listów czytelników i odpowiedzi autorki. Jeśli kupujesz książkę z powodu pasożytów, wybierz część 1.

Czy samo badanie kału wystarczy, żeby wykryć pasożyty?
Nie zawsze. Według mp.pl przy owsicy lepszy jest wymaz z odbytu na przylepiec celofanowy, pobierany rano przed myciem, a trzykrotne badanie wykrywa około 90% zarażeń. Przy glistnicy pojedyncze badanie kału może dać wynik fałszywie ujemny. Dobór badań zostaw lekarzowi.

Czy olej rycynowy z waszego sklepu można pić?
Nie. Olej rycynowy 250 ml nierafinowany, tłoczony na zimno, jest u nas olejem kosmetycznym, do użytku zewnętrznego. Doustnie olej rycynowy stosuje się jako lek przeczyszczający, krótko i tylko u dorosłych, a europejska monografia wyklucza go w ciąży i podczas karmienia piersią.

Jaką książkę o pasożytach poleca Barbara Kazana?
„Kurację życia” Huldy Clark, którą nazywa najlepszą znaną sobie książką na ten temat. Ma 472 strony, wydaje ją Wydawnictwo Purana. Tezy autorki są kontrowersyjne i nie uznaje ich medycyna akademicka. U nas kosztuje 41,99 zł, a w zestawie z zapperem 349,90 zł.

Czy kuracja marchewkowa jest dla dzieci i kobiet w ciąży?
Autorka opisuje ją dla osoby dorosłej i dla dzieci każe przeliczać dawki na wagę ciała, bez podawania liczb. Nie opisuje ciąży i karmienia piersią. W tym wpisie nie ma dawek ani wersji dla dzieci. W tych sytuacjach o każdej kuracji i każdym leku decyduje lekarz.

Ile kosztuje tom 1 i czy lepiej kupić zestaw?
Część 1 kosztuje u nas 39,90 zł. Zestaw trzech tomów kosztuje 104,99 zł, czyli o 14,71 zł mniej niż trzy książki osobno. Do rozdziału o pasożytach wystarczy tom 1, a zestaw wybierz, gdy planujesz przeczytać cały cykl albo kupujesz prezent.

Kim jest Barbara Kazana?
Według informacji z okładki to z wykształcenia farmaceutka, autorka pracy magisterskiej z farmakognozji na Wydziale Farmaceutycznym Akademii Medycznej we Wrocławiu. Od 28 lat zajmuje się naturoterapią i publikuje w miesięczniku „Zdrowie bez Leków”.

Podsumowanie: co wybrać, jeśli szukasz Kazany i odrobaczania

Rozdział o pasożytach jest tylko w części 1, na stronach od 105 do 113, więc to ją kupujesz, jeśli o niego chodzi. Jeśli chcesz poznać także książkę, do której autorka odsyła, dobierz do niej „Kurację życia”. Jeśli planujesz cały cykl, weź zestaw trzech tomów.

Więcej poradników znajdziesz w naszej księgarni zdrowia i w dziale książki o naturalnych terapiach i zdrowiu. Produkty z tematu odrobaczania i oczyszczania zebraliśmy w kategorii odrobaczanie i oczyszczanie organizmu, a wsparcie trawienia w kategorii na wątrobę i trawienie.

Informacje zawarte w artykule mają charakter ogólny i edukacyjny. Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty i nie stanowią zaleceń terapeutycznych. Opisy książek przedstawiają poglądy ich autorek, które w wielu miejscach różnią się od aktualnych zaleceń medycznych. Przed zastosowaniem jakiejkolwiek kuracji, zwłaszcza w ciąży, podczas karmienia piersią, u dzieci, przy chorobach przewlekłych i przy przyjmowaniu leków na stałe, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Stosuj się do zaleceń podanych na opakowaniu produktu.

Źródła

• Porady naturoterapeutki Barbary Kazany, część 1: dane wydania i opis (lubimyczytac.pl)
• Zarażenia pasożytami (robaczyce): owsica, glistnica, diagnostyka (mp.pl)
• Odrobaczanie ludzi: kiedy i czy warto? Skutki uboczne (mp.pl, 2025)
• NHS: Threadworms (owsica, leczenie domowników, higiena)
• WHO: Soil-transmitted helminth infections
• EMA/HMPC: European Union herbal monograph on Ricinus communis L., oleum (castor oil), 2016