Kuracja przeciwpasożytnicza Parazyt Herbarium św. Franciszka krok po kroku: czym różnią się krople, kapsułki i...
Kaszel suchy czy mokry: jakie zioła na który
Drapie cię w gardle, kaszlesz co kilka minut i nic nie odkrztuszasz. Albo odwrotnie: rano budzi cię kaszel, w oskrzelach coś zalega i długo nie chce wyjść. To dwa różne kaszle, a na każdy z nich działa inna grupa ziół. Herbatka wykrztuśna przy suchym drapaniu nie ma czego odkrztuszać, a sam śluz roślinny przy zalegającej wydzielinie nie pomoże jej ruszyć.
Zasada jest prosta. Na kaszel suchy wybierasz zioła osłaniające, bogate w śluzy roślinne: korzeń prawoślazu, porost islandzki, liść babki lancetowatej, kwiat lipy i miodunkę. Na kaszel mokry wybierasz zioła wykrztuśne, z saponinami albo olejkami eterycznymi: tymianek, korzeń pierwiosnka, korzeń lukrecji, liść bluszczu, anyż i koper włoski. Dziewanna ma w kwiatach jedno i drugie, dlatego pasuje do obu.
Poniżej masz sposób na rozpoznanie kaszlu w 10 sekund, tabelę „jaki kaszel, jakie zioła, jak pić”, porcje z monografii Europejskiej Agencji Leków i z etykiet naszych produktów, koszt jednego dnia picia oraz jednostronicową ściągę PDF do powieszenia na lodówce.
W skrócie
- Kaszel suchy: zioła ze śluzem. Prawoślaz, porost islandzki, babka lancetowata i lipa zostawiają na gardle cienką warstwę, która osłania podrażnioną błonę śluzową. Europejska Agencja Leków opisuje prawoślaz, porost i babkę przy podrażnionym gardle z suchym kaszlem.
- Kaszel mokry: zioła wykrztuśne. Tymianek, pierwiosnek, lukrecja i bluszcz pomagają odkrztusić zalegającą wydzielinę. Pij je w ciągu dnia, a ostatnią porcję wczesnym wieczorem.
- Dziewanna łączy obie grupy. Kwiat dziewanny ma 2 do 3 % śluzów i saponiny, dlatego pasuje i na drapanie w gardle, i na kaszel w przeziębieniu.
- Jak pić: małymi łykami kilka razy dziennie. Śluz działa, dopóki ma kontakt z gardłem, więc najwięcej dają małe porcje rozłożone na cały dzień i powoli ssana pastylka.
- Na start: na suchy kaszel HERBEX Babka Lancetowata (11,45 zł) albo pastylki Balsam Jerozolimski na gardło (31,50 zł), na mokry Franciszkańska BRONCHIALO (19,90 zł), a gdy kaszel się zmienia, ODDECHOWA (19,90 zł).
- Za darmo: woda i wilgotne powietrze. Przy mokrym kaszlu dużo pij, a przy suchym przewietrz i nawilż sypialnię, bo suche powietrze nasila drapanie w gardle.
Spis treści
- Kaszel suchy czy mokry: jak go rozpoznać w 10 sekund?
- Dlaczego na suchy kaszel inne zioła niż na mokry?
- Jakie zioła na suchy kaszel?
- Suchy kaszel: herbata, pastylki, syrop czy krople?
- Jakie zioła na mokry kaszel?
- Mokry kaszel: które herbatki mają zioła wykrztuśne?
- Dziewanna: zioło na kaszel suchy i mokry
- Tabela: jaki kaszel, jakie zioła i jak je pić
- Jak pić zioła na kaszel, żeby działały: 7 zasad
- Kaszel w nocy: co wypić wieczorem?
- Zioła na kaszel dla dziecka: od jakiego wieku?
- Ile kosztuje dzień picia ziół na kaszel?
- Najczęstsze pytania
Kaszel suchy czy mokry: jak go rozpoznać w 10 sekund?
Kaszel suchy (lekarze mówią: nieproduktywny) to kaszel „pusty”. Nic nie odkrztuszasz, czujesz drapanie, łaskotanie albo swędzenie w gardle, kaszel przychodzi seriami i po nim nie ma ulgi. Często pojawia się na początku przeziębienia, wieczorem i w nocy, a potrafi zostać jeszcze kilka dni po tym, jak katar minął.
Kaszel mokry (produktywny, wilgotny) to kaszel, przy którym coś się przesuwa. Słyszysz w klatce piersiowej charczenie albo bulgotanie, po kaszlu odkrztuszasz wydzielinę i na chwilę robi się lżej. Najmocniejszy bywa rano, po przebudzeniu, bo przez noc wydzielina zbiera się w oskrzelach.
Test na 10 sekund: zakaszl świadomie jeden raz. Jeśli kaszel jest suchy, krótki i zostawia drapanie w gardle, to kaszel suchy. Jeśli czujesz, że coś się podnosi i chcesz to odkrztusić, to kaszel mokry.
W trakcie jednego przeziębienia kaszel zwykle zmienia charakter. Zaczyna się od drapania w gardle, po kilku dniach robi się mokry, a na koniec często zostaje suche pokasływanie. Dlatego zioła na kaszel dobrze jest zmieniać razem z kaszlem i mieć w domu po jednym produkcie z każdej grupy.
Dlaczego na suchy kaszel inne zioła niż na mokry?
Bo te dwie grupy ziół robią coś odwrotnego. Zioła osłaniające uspokajają podrażnione gardło. Zioła wykrztuśne pobudzają oskrzela, żeby pozbyły się wydzieliny.
Zioła osłaniające: śluzy roślinne
Śluzy to rozpuszczalne w wodzie wielocukry. W kontakcie z wodą pęcznieją i tworzą lepką, gładką warstwę, która przylega do błony śluzowej jamy ustnej i gardła. Podrażnione miejsce jest osłonięte, więc rzadziej wywołuje odruch kaszlu. Europejska Agencja Leków (EMA) nazywa takie surowce środkami osłaniającymi i opisuje je przy „podrażnieniu jamy ustnej lub gardła i związanym z nim suchym kaszlu”. Do tej grupy należą korzeń prawoślazu, plecha porostu islandzkiego i liść babki lancetowatej, a także kwiat lipy, kwiat dziewanny, ziele miodunki i siemię lniane.
Zioła wykrztuśne: saponiny i olejki eteryczne
Zioła wykrztuśne działają na dwa sposoby. Saponiny (korzeń pierwiosnka, korzeń lukrecji, liść bluszczu, kwiat dziewanny) w małej ilości lekko drażnią błonę śluzową żołądka, a ta odruchowo pobudza oskrzela do wydzielania rzadszego, wodnistego śluzu. Gęsta wydzielina rozrzedza się i łatwiej ją odkrztusić. Olejki eteryczne (tymianek z tymolem i karwakrolem, macierzanka, anyż, koper włoski, hyzop, eukaliptus) częściowo wydalają się przez drogi oddechowe i trafiają wprost do oskrzeli.
EMA opisuje ziele tymianku przy kaszlu mokrym w przeziębieniu, korzeń pierwiosnka i korzeń lukrecji jako tradycyjne środki wykrztuśne przy kaszlu w przeziębieniu, a wyciąg z liści bluszczu jako środek wykrztuśny przy kaszlu mokrym. Bluszcz jako jedyny z tej listy ma w EMA status „dobrze ugruntowanego zastosowania”, czyli opartego na badaniach, a nie tylko na tradycji.
Z tego wynika cała reszta wpisu: przy drapaniu w gardle sięgasz najpierw po śluzy, przy zalegającej wydzielinie po zioła wykrztuśne, a gdy kaszel jest „pomiędzy”, po mieszankę z obiema grupami.
Jakie zioła na suchy kaszel?
Na kaszel suchy najlepiej sprawdzają się surowce z dużą ilością śluzu. Porcje poniżej to zakresy z monografii EMA dla dorosłych. Gdy kupujesz gotowy produkt, porcję bierzesz zawsze z jego etykiety.
Korzeń prawoślazu: śluz wyciągany na zimno
Prawoślaz lekarski ma w korzeniu najwięcej śluzu ze wszystkich ziół na kaszel. EMA podaje dla dorosłych 0,5 do 3 g rozdrobnionego korzenia w 150 ml wody jako macerat, kilka razy dziennie, i zaznacza, że macerat wypija się od razu po przygotowaniu. Macerat to korzeń moczony w wodzie o temperaturze pokojowej, zwykle przez około 30 minut. Śluz wychodzi wtedy do wody bez gotowania, a różnicę między naparem, odwarem i maceratem opisaliśmy we wpisie napar, odwar czy macerat.
Jeśli nie chcesz moczyć korzenia, prawoślaz jest gotowy w pastylkach do ssania i w syropie, które opisujemy niżej.
Porost islandzki: gorzkawy, ale bardzo śluzowy
Porost islandzki to nie mech, tylko porost, czyli połączenie grzyba i glonu. W plesze ma dużo śluzów (głównie lichenanu) i gorzkawe kwasy porostowe. EMA podaje 1,5 g pociętej plechy w 150 ml wrzącej wody jako napar albo macerat, 3 do 4 razy dziennie. Najwięcej porostu islandzkiego w naszej ofercie ma syrop Stilaxx: 2,5 g płynnego ekstraktu w 10 ml.
Liść babki lancetowatej: śluzy i aukubina
Babka lancetowata to ta wąskolistna babka z łąk i przydroży, nie babka płesznik (nasiona na jelita). W liściu ma śluzy, irydoidy, w tym aukubinę, i garbniki. EMA opisuje ją dwa razy: jako środek osłaniający przy podrażnieniu gardła z suchym kaszlem i jako tradycyjny środek przy kaszlu w przeziębieniu. Porcja według EMA to 1,4 do 2 g liścia na 150 do 250 ml wrzącej wody, 2 do 3 razy dziennie.
Kwiat lipy i miodunka: łagodne, do picia na co dzień
Kwiat lipy ma śluzy i flawonoidy oraz łagodny, miodowy smak. EMA opisuje go przy objawach przeziębienia i podaje 1,5 g kwiatu na 150 ml wrzącej wody, 2 do 4 razy dziennie, z zaleceniem, żeby zacząć przy pierwszych objawach. Miodunka plamista, dawniej nazywana płucnikiem, według producenta korzystnie wpływa na błony śluzowe dróg oddechowych, ma śluzowaty i lekko ściągający smak, a w składzie garbniki, śluz i sole mineralne.
Suchy kaszel: herbata, pastylki, syrop czy krople?
Forma zależy od tego, gdzie i kiedy kaszlesz. W domu najtaniej wychodzi herbata. W pracy i w drodze wygodniejsze są pastylki. Na wieczór i noc najlepiej sprawdza się syrop, który zostaje na gardle dłużej niż łyk naparu.
Herbata. HERBEX Babka Lancetowata to sam liść babki lancetowatej w 20 torebkach po 3 g. Na etykiecie: 1 torebkę zalać 0,5 litra wrzącej wody i parzyć 10 minut, maksymalnie 2 torebki dziennie, czyli litr naparu do picia małymi łykami przez cały dzień. Jeśli wolisz zioło sypane, Miodunka plamista Astron 50 g to 100 % ziela miodunki. Producent zaleca 1 łyżeczkę na szklankę wrzątku, 10 do 15 minut pod przykryciem, 1 do 2 razy dziennie.
Pastylki do ssania. Balsam Jerozolimski na gardło z prawoślazem to 32 pastylki o smaku czarnej porzeczki, bez cukrów. W 3 pastylkach jest 60 mg ekstraktu z korzenia prawoślazu i 525 mg ekstraktu złożonego z bzu czarnego, lipy, dziewanny, rumianku, porostu islandzkiego, tymianku i melisy. Według producenta prawoślaz i porost islandzki wykazują kojący wpływ na gardło, krtań i struny głosowe. Dorośli i dzieci od 12 lat biorą 3 pastylki dziennie, dzieci od 6 do 12 lat 2 pastylki. Drugi wybór to Stilaxx pastylki na kaszel: 50 mg suchego ekstraktu z porostu islandzkiego, 50 mg z korzenia prawoślazu i 25 mg z korzenia lukrecji w każdej pastylce. Dorośli ssą 1 pastylkę do 8 razy dziennie, co najmniej co 2 godziny.
Syrop. Stilaxx Syrop Przeciwkaszlowy to wyrób medyczny na suchy, drażniący kaszel. W 10 ml ma 2,5 g płynnego ekstraktu z porostu islandzkiego, 1,5 g z korzenia prawoślazu i 0,75 g z korzenia lukrecji, bez alkoholu i bez cukru. Według instrukcji tworzy na błonach śluzowych jamy ustnej i gardła ochronną warstwę. Dorośli biorą 10 ml do 4 razy dziennie, rano, w południe i wieczorem, a przed połknięciem trzymają syrop w ustach około 30 sekund. Producent zaleca kurację przez co najmniej 5 dni.
Krople. Miodunka lekarska Plon Pharm 100 ml to macerat wodno-glicerolowy bez alkoholu. Porcja dzienna to 5 naciśnięć pompki (2 ml), w których jest 600 mg ekstraktu 20:1, czyli wyciąg z 12 g ziela. Krople można wziąć prosto do ust albo dodać do wody lub herbaty, a butelka starcza na około 50 dni.
Jakie zioła na mokry kaszel?
Na kaszel mokry wybierasz zioła, które pomagają wydzielinie się ruszyć. Pij je w ciągu dnia: rano i po południu odkrztuszanie idzie najłatwiej, a ostatnią porcję lepiej wypić wczesnym wieczorem, żeby nie odkrztuszać w nocy.
Tymianek i zioła z olejkami eterycznymi
Ziele tymianku ma olejek eteryczny z tymolem i karwakrolem. EMA opisuje je przy kaszlu mokrym związanym z przeziębieniem i podaje 1 do 2 g ziela na 150 ml wrzącej wody, 3 do 4 razy dziennie. Podobnie pachnące olejki mają macierzanka (dziki krewny tymianku), anyż, koper włoski, hyzop i mięta. Zioła z olejkami zawsze parzysz pod przykryciem, bo olejek ucieka z parą. Spodek na kubku zatrzymuje go w naparze. Tymianek w duecie z nasturcją opisujemy we wpisie herbata z nasturcji i tymianku.
Pierwiosnek, lukrecja i bluszcz: zioła z saponinami
Korzeń pierwiosnka ma dużo saponin, dlatego wystarcza go mało. EMA podaje 0,2 do 0,5 g korzenia na 150 ml wrzącej wody, 3 razy dziennie. Korzeń lukrecji ma glicyryzynę, która jest około 50 razy słodsza od cukru, dlatego w mieszankach ziołowych lukrecja jest jednocześnie składnikiem wykrztuśnym i naturalnym słodzikiem. Ile glicyryzyny mają ekstrakt, kapsułki i krople z lukrecji, opisaliśmy we wpisie lukrecja: ekstrakt, kapsułki czy krople. Liść bluszczu stosuje się w postaci gotowych wyciągów w syropach i kroplach, a nie jako herbatę.
Mokry kaszel: które herbatki mają zioła wykrztuśne?
Franciszkańska Herbatka BRONCHIALO to mieszanka 9 składników z przewagą ziół z olejkami: najwięcej jest ziela tymianku i owocu kopru włoskiego, po 1,5 g w porcji dziennej, a do tego anyż, hyzop, mięta, imbir, dzika róża, aronia i hibiskus. Według producenta tymianek, koper, anyż, mięta, dzika róża, hyzop i imbir korzystnie wpływają na układ górnych dróg oddechowych i ułatwiają oddychanie. Saszetkę 5 g parzysz około 10 minut w gorącej, nie wrzącej wodzie i pijesz 2 szklanki dziennie, przed posiłkiem.
Franciszkańska Herbatka ODDECHOWA łączy obie grupy w jednej saszetce: liść babki lancetowatej i kwiat lipy (śluzy), ziele tymianku i macierzanki (olejki), korzeń lukrecji (saponiny) oraz miętę i liść maliny. Każdego z sześciu ziół jest po 2,4 g w porcji dziennej, lukrecji 0,6 g. Producent pisze, że tymianek wspomaga wydzielanie śluzu w oskrzelach, ułatwiając odkrztuszanie, a lipa i babka przyczyniają się do utrzymania zdrowia układu oddechowego. Pijesz 2 do 3 szklanek dziennie, przed posiłkiem. To dobry wybór na moment, gdy kaszel przechodzi z suchego w mokry.
Gdy chcesz mieć duży dzbanek na pół dnia, Herbex herbata ziołowa wspomagająca oskrzela parzy się w ilości pół litra z jednej torebki. Na etykiecie: 1 torebkę 3 g zalać 0,5 litra wrzącej wody i zaparzać 10 minut.
Dziewanna: zioło na kaszel suchy i mokry
Kwiat dziewanny to wyjątek, bo ma w sobie obie grupy składników. Raport oceniający EMA podaje w nim 2 do 3 % rozpuszczalnych w wodzie wielocukrów, czyli śluzów, oraz saponiny triterpenowe (werbaskosaponinę). W tym samym raporcie EMA przytacza polski „Receptariusz zielarski” z 1967 roku, który opisywał dziewannę jako zioło łagodnie wykrztuśne i powlekające. Dziś EMA wymienia kwiat dziewanny przy łagodzeniu bólu gardła z suchym kaszlem w przeziębieniu i podaje 1,5 do 2 g kwiatu na 150 ml wrzącej wody, 3 do 4 razy dziennie, dla dorosłych i młodzieży od 12 lat.
Dziewannę z porostem islandzkim, lipą i tymiankiem znajdziesz w syropie Balsam Jerozolimski FORTE 200 ml. To zakonna receptura Braci Bonifratrów z jedenastu ziół: ekstrakt złożony z kwiatu bzu czarnego, lipy, dziewanny i rumianku, plechy porostu islandzkiego, ziela tymianku i melisy, a do tego mirra, pąki sosny i dzika róża z witaminą C (180 mg w porcji dla dorosłych). Producent opisuje składniki tak: porost islandzki nawilża i osłania błonę śluzową, lipa ułatwia odkrztuszanie, tymianek łagodzi kaszel, a sosna ułatwia oddychanie. Dorośli biorą 3 razy dziennie po 10 ml, dzieci powyżej 12 lat 3 razy dziennie po 5 ml. Dzięki składnikom z obu grup to syrop na cały przebieg przeziębienia, od drapania w gardle po kaszel z wydzieliną. Czym różni się od wersji dla dzieci i od pastylek, porównaliśmy we wpisie Balsam Jerozolimski FORTE, dla dzieci czy pastylki.
Tabela: jaki kaszel, jakie zioła i jak je pić
Ta sama tabela jest na ściądze PDF do wydruku.
| Rodzaj kaszlu | Po czym poznasz | Zioła | Jak pić |
|---|---|---|---|
| Suchy, drażniący | drapanie w gardle, nic nie odkrztuszasz, kaszel seriami | osłaniające: korzeń prawoślazu, porost islandzki, babka lancetowata, lipa, miodunka | ciepłe, małymi łykami, kilka razy dziennie; prawoślaz jako macerat; pastylki ssać powoli |
| Mokry, z wydzieliną | coś zalega, bulgotanie, po kaszlu ulga, najmocniej rano | wykrztuśne: tymianek, macierzanka, anyż, koper włoski, pierwiosnek, lukrecja, bluszcz | w ciągu dnia, ostatnia porcja wczesnym wieczorem; pod przykryciem; dużo płynów |
| Przejściowy | z suchego robi się mokry, przeziębienie w pełni | mieszanki z obiema grupami, dziewanna | mieszanka 2 do 3 razy dziennie albo syrop według etykiety |
| Suchy w nocy | łaskotanie w gardle po położeniu się | osłaniające, bez ziół wykrztuśnych na noc | syrop lub pastylka wieczorem, kubek naparu przy łóżku |
| Suche pokasływanie po przeziębieniu | katar minął, a gardło dalej drapie | osłaniające: babka lancetowata, porost islandzki, prawoślaz | jak przy kaszlu suchym, plus nawilżone powietrze |
Jak pić zioła na kaszel, żeby działały: 7 zasad
- Mało i często. Śluz roślinny działa, dopóki ma kontakt z gardłem. Kubek wypity duszkiem raz dziennie daje mniej niż ten sam kubek rozłożony na kilka razy. Monografie EMA podają porcje 2 do 4 razy dziennie, a przy prawoślazie „kilka razy dziennie”.
- Ciepłe, nie gorące. Ciepły napar łatwiej pić powoli, małymi łykami, i dłużej trzymać w ustach.
- Pod przykryciem. Tymianek, macierzanka, anyż i mięta mają olejki, które uciekają z parą. Przykryj kubek spodkiem na cały czas parzenia.
- Prawoślaz i siemię na zimno. Surowce bardzo śluzowe moczysz w wodzie o temperaturze pokojowej i wypijasz od razu.
- Wykrztuśne w dzień, osłaniające wieczorem. Odkrztuszanie przenosisz na dzień, a na noc zostawiasz zioła, które uspokajają gardło.
- Przy mokrym kaszlu dużo pij. Woda, ciepłe napary i rosół to też płyny, a wydzielina łatwiej wychodzi, gdy organizm nie jest odwodniony.
- Pomóż gardłu z zewnątrz. Nawilż powietrze w sypialni, rób inhalacje z pary albo solanki (opisaliśmy je we wpisie inhalacje na katar i kaszel), płucz gardło solanką (ranking solanek do gardła) albo naparem z szałwii (jak parzyć szałwię do płukania gardła). Między naparami możesz ssać cukierki z eukaliptusem i mentolem, o których piszemy we wpisie cukierki Em-Eukal: który smak wybrać.
Kaszel w nocy: co wypić wieczorem?
Suchy kaszel nasila się po położeniu, bo gardło wysycha, a w nocy nie przełykasz tak często jak w dzień. Wieczorem sięgnij więc po coś, co zostanie na gardle dłużej. Stilaxx syrop według producenta nadaje się do stosowania w ciągu dnia i przed snem, a wieczorną porcję przytrzymaj w ustach około 30 sekund przed połknięciem. Możesz też possać pastylkę Balsam Jerozolimski na gardło z prawoślazem, a przy łóżku postawić kubek ciepłego naparu z babki lancetowatej.
Przy kaszlu mokrym ostatnią herbatkę z tymiankiem albo lukrecją wypij 3 do 4 godzin przed snem. Rano zacznij od szklanki ciepłej wody i porcji herbatki wykrztuśnej, bo wtedy odkrztuszanie idzie najłatwiej. Pomaga też wyżej ułożona głowa, przewietrzona sypialnia i temperatura około 18 do 20 °C.
Zioła na kaszel dla dziecka: od jakiego wieku?
U dzieci o wszystkim decyduje wiek z etykiety. Na podstawie etykiet naszych produktów:
- od 12. miesiąca życia: HERBEX Kýchalko, herbatka na przeziębienie dla dzieci. W 20 saszetkach po 1,5 g jest owoc dzikiej róży, liść mięty zielonej, nać miodunki, tymianek i korzeń lukrecji, który daje naparowi słodkawy smak. Na etykiecie: 1 torebkę zalać 0,25 litra wrzącej wody, parzyć 5 do 10 minut, 2 do 3 razy dziennie. Według producenta tymianek i lukrecja pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu oddechowego.
- od 3 lat: HERBEX Babka Lancetowata (producent nie zaleca jej dzieciom do 3 lat).
- od 4 lat: Stilaxx syrop według instrukcji używania, dzieci od 4 do 11 lat 5 ml do 4 razy dziennie, młodzież od 12 do 17 lat 7,5 ml.
- od 6 lat: pastylki Balsam Jerozolimski na gardło z prawoślazem, dzieci od 6 do 12 lat 2 pastylki dziennie.
- od 12 lat: Balsam Jerozolimski FORTE, 3 razy dziennie po 5 ml.
Dziecko łatwiej wypije napar letni, osłodzony łyżeczką miodu (po ukończeniu 1. roku życia) i podany w ulubionym kubku, kilka razy dziennie po kilka łyków.
Ile kosztuje dzień picia ziół na kaszel?
Policzyliśmy koszt jednego dnia według porcji z etykiet i cen w naszym sklepie z dnia publikacji wpisu.
| Produkt | Cena | Porcja dzienna z etykiety | Koszt dnia |
|---|---|---|---|
| Miodunka plamista Astron 50 g | 7,90 zł | 1 łyżeczka, 1 do 2 razy | kilkadziesiąt groszy |
| HERBEX Babka Lancetowata 20 torebek | 11,45 zł | 2 torebki (litr naparu) | ok. 1,15 zł |
| Miodunka lekarska Plon Pharm 100 ml | 47,90 zł | 5 naciśnięć pompki | ok. 0,96 zł |
| HERBEX Kýchalko 20 torebek | 13,90 zł | 2 do 3 torebek | 1,39 do 2,09 zł |
| Franciszkańska BRONCHIALO 20 saszetek | 19,90 zł | 2 saszetki | ok. 1,99 zł |
| Franciszkańska ODDECHOWA 20 saszetek | 19,90 zł | 2 do 3 saszetek | 1,99 do 2,99 zł |
| Balsam Jerozolimski na gardło 32 pastylki | 31,50 zł | 3 pastylki | ok. 2,95 zł |
| Balsam Jerozolimski FORTE 200 ml | 36,90 zł | 3 x 10 ml | ok. 5,54 zł |
| Stilaxx syrop 200 ml | 40,99 zł | 3 do 4 x 10 ml | 6,15 do 8,20 zł |
Najtaniej wychodzą zioła w torebkach i sypane: litr naparu z babki lancetowatej kosztuje około 1,15 zł. Syropy i pastylki są droższe za dzień, ale zastępują kilka kubków herbaty, gdy jesteś poza domem albo chcesz spokojnie przespać noc. Wiele osób łączy jedno i drugie: herbata w domu, pastylki w torebce.
Najczęstsze pytania
Jak odróżnić kaszel suchy od mokrego?
Przy kaszlu suchym nic nie odkrztuszasz, czujesz drapanie lub łaskotanie w gardle, a po kaszlu nie ma ulgi. Przy kaszlu mokrym czujesz, że coś zalega w oskrzelach, słychać bulgotanie, a po odkrztuszeniu robi się lżej. Najprościej zakaszleć świadomie jeden raz i posłuchać, czy kaszel jest pusty, czy coś się podnosi.
Czy na suchy kaszel można pić herbatę z tymiankiem?
Tak, zwłaszcza w mieszance. EMA opisuje tymianek przy kaszlu mokrym w przeziębieniu, ale w herbatce ODDECHOWA i w Balsamie Jerozolimskim tymianek jest razem z ziołami śluzowymi, takimi jak babka, lipa i porost islandzki. Przy samym drapaniu w gardle zacznij od ziół osłaniających, a tymianek dołóż, gdy kaszel zacznie przechodzić w mokry.
Prawoślaz parzyć czy moczyć?
Korzeń prawoślazu moczy się w wodzie o temperaturze pokojowej, zwykle około 30 minut, i wypija od razu. Tak przygotowany wyciąg to macerat i taką formę podaje dla korzenia prawoślazu Europejska Agencja Leków.
Babka lancetowata czy babka płesznik na kaszel?
Na kaszel babka lancetowata, czyli jej liść. Babka płesznik to inna roślina: jej nasiona i łuski są źródłem błonnika i stosuje się je na jelita, a nie na gardło.
Ile razy dziennie pić herbatę na kaszel?
Tyle, ile podaje etykieta: HERBEX Babka Lancetowata najwyżej 2 torebki dziennie, każda na pół litra wody, Franciszkańska ODDECHOWA 2 do 3 saszetek, BRONCHIALO 2 saszetki. Dzienną porcję warto rozłożyć na kilka mniejszych łyków w ciągu dnia, bo zioła śluzowe działają wtedy dłużej.
Jak długo pić zioła na kaszel?
Zwykle przez kilka dni przeziębienia i jeszcze chwilę po nim, gdy zostaje suche pokasływanie. W monografiach EMA punktem odniesienia jest tydzień stosowania.
Co na kaszel dla dziecka?
Dla dziecka od 12. miesiąca życia jest herbatka HERBEX Kýchalko z dziką różą, miodunką, tymiankiem i lukrecją. Od 6 lat można podawać pastylki Balsam Jerozolimski na gardło z prawoślazem, 2 dziennie do 12. roku życia. Wiek i porcję zawsze bierzesz z etykiety konkretnego produktu.
Syrop czy herbata na kaszel?
Herbata daje dużo ciepłego płynu i jest najtańsza, więc sprawdza się w domu. Syrop i pastylki zostają na gardle dłużej i są wygodniejsze w pracy, w podróży i przed snem. Przy suchym kaszlu dobrze działa połączenie: napar z babki lancetowatej w dzień i syrop z porostem islandzkim i prawoślazem wieczorem.
Podsumowanie: suchy kaszel osłaniasz, mokry odkrztuszasz
Przy suchym, drażniącym kaszlu sięgasz po zioła ze śluzem: prawoślaz, porost islandzki, babkę lancetowatą, lipę i miodunkę, pijesz je małymi łykami albo ssiesz pastylki. Przy mokrym kaszlu wybierasz zioła wykrztuśne: tymianek, anyż, koper, pierwiosnek i lukrecję, najlepiej w ciągu dnia. Gdy kaszel zmienia się z dnia na dzień, mieszanka z obiema grupami albo syrop z dziewanną załatwia sprawę jednym produktem. Tabela z tego wpisu jest też na ściądze PDF do powieszenia na lodówce.
Zacznij od jednego produktu z każdej grupy: Babka Lancetowata na suchy kaszel, BRONCHIALO na mokry, a na gardło w drodze pastylki Balsam Jerozolimski. Dodaj je do koszyka na sezon, a od 199 zł dostawa jest darmowa.
Wszystkie herbatki na kaszel i przeziębienie znajdziesz w dziale herbaty na odporność i drogi oddechowe, gotowe porcje w dziale herbaty w saszetkach, zioła na wagę w dziale herbaty i zioła sypane, a syropy i pastylki na gardło w dziale na odporność.
Przeczytaj także
- Herbata na przeziębienie: imbir, malina, jeżówka czy rokitnik? Co pić przy pierwszych objawach
- Inhalacje na katar i kaszel w domu: olejek z drzewa herbacianego, eukaliptus czy solanka?
- Balsam Jerozolimski FORTE, dla dzieci czy pastylki na gardło: który wybrać
- Napar, odwar czy macerat: czym się różnią i jak je zrobić w domu
Informacje zawarte w artykule mają charakter ogólny i edukacyjny i nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Porcję i sposób użycia każdego produktu bierz z jego opakowania.
Źródła
- EMA/HMPC: European Union herbal monograph on Althaea officinalis L., radix (korzeń prawoślazu)
- EMA/HMPC: European Union herbal monograph on Cetraria islandica (L.) Acharius s.l., thallus (porost islandzki)
- EMA/HMPC: European Union herbal monograph on Plantago lanceolata L., folium, revision 1 (liść babki lancetowatej)
- EMA/HMPC: Community herbal monograph on Tilia, flos (kwiat lipy)
- EMA/HMPC: European Union herbal monograph on Verbascum, flos (kwiat dziewanny) oraz raport oceniający (skład: wielocukry i saponiny)
- EMA/HMPC: Community herbal monograph on Thymus vulgaris L. and Thymus zygis L., herba (ziele tymianku)
- EMA/HMPC: Community herbal monograph on Primula veris L. and/or Primula elatior (L.) Hill, radix (korzeń pierwiosnka)
- EMA/HMPC: European Union herbal monograph on Hedera helix L., folium, revision 2 (liść bluszczu)
- EMA/HMPC: Liquiritiae radix (korzeń lukrecji), monografia po rewizji 2026
- EMA/HMPC: Glossary on herbal teas (napar, odwar, macerat)
Zostaw komentarz