Herbata z nasturcji i tymianku: na co, jak parzyć i z czym łączyć

Nasturcję znasz pewnie z ogrodu albo z balkonu: okrągłe liście podobne do małych tarcz i pomarańczowe, czerwone albo żółte kwiaty, które kwitną aż do przymrozków. Mniej osób wie, że te kwiaty są jadalne, a młody liść smakuje ostro, trochę jak rzeżucha. Za tę ostrość odpowiadają związki siarki, przez które nasturcją od dawna interesują się zielarze.

W herbacie HERBEX nasturcja spotyka się z tymiankiem. W każdej saszetce jest 1,4 g ziela nasturcji większej razem z kwiatami i 0,6 g ziela tymianku, nic więcej. Producent pisze o tej mieszance krótko: tymianek przyczynia się do naturalnej odporności organizmu, wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego i trawienie.

Poniżej znajdziesz, co jest w obu ziołach, jak zaparzyć tę herbatę, żeby wyciągnąć z saszetki wszystko, ile kubków pić dziennie, dla kogo jest ta herbata i z czym połączyć ją w jednym zamówieniu na jesień i zimę.

Spis treści

• Co to jest herbata z nasturcji i tymianku?
• Nasturcja w herbacie: jaka to roślina?
• Co jest w nasturcji: glukozynolany i związki siarki
• Co jest w tymianku: tymol i karwakrol
• Na co jest herbata z nasturcji i tymianku?
• Jak parzyć herbatę z nasturcji i tymianku krok po kroku
• Ile kubków dziennie i na ile starcza pudełko?
• Kwiaty nasturcji są jadalne
• Kiedy w sezonie sięgnąć po herbatę z nasturcji?
• Z czym połączyć herbatę z nasturcji w jednym zamówieniu?
• Dla kogo jest herbata z nasturcji i tymianku?
• Jak przechowywać saszetki?
• Najczęstsze pytania

Co to jest herbata z nasturcji i tymianku?

To porcjowana mieszanka dwóch ziół słowackiej firmy HERBEX, w Polsce opisana na etykiecie jako Nasturcja z tymiankiem. W pudełku jest 20 saszetek po 2 g, czyli 40 g suszu. Producent oznacza ją jako suplement diety, ale przygotowujesz ją jak zwykłą herbatę ziołową w torebce: zalewasz wrzątkiem i czekasz.

Na pudełku zobaczysz kilka nazw, bo HERBEX sprzedaje tę samą herbatę w kilku krajach. Po słowacku to Kapucínka a tymián, po czesku Lichořeřišnice a tymián, po węgiersku Kerti sarkantyúka és kakukkfű. Węgierska nazwa nasturcji pochodzi od ostrogi, czyli długiego, wąskiego wyrostka z tyłu kwiatu. U nas znajdziesz ją jako herbatę HERBEX Nasturcja z tymiankiem, 20 saszetek, w cenie 19,90 zł za pudełko.

Nasturcja w herbacie: jaka to roślina?

Nasturcja większa (Tropaeolum majus) pochodzi z Andów w Ameryce Południowej. Na całym świecie sadzi się ją głównie dla ozdoby, a w Polsce rośnie w ogrodach i skrzynkach balkonowych jako roślina jednoroczna, bo nie znosi mrozu. Ma okrągłe, tarczowate liście na długich ogonkach i duże kwiaty z ostrogą, w kolorach od żółtego przez pomarańczowy do ciemnoczerwonego.

Do herbaty HERBEX używa całego ziela z kwiatami, czyli wysuszonych liści, łodyg i kwiatów. Na słowackiej stronie producenta ta część rośliny nazywa się celá vňať s kvetmi. Dzięki temu w saszetce jest to, co w nasturcji najcenniejsze: liść z glukozynolanami i kwiat z barwnikami.

Nasturcja to nie rzeżucha wodna

Nazwa bywa myląca. Łacińska nazwa rodzaju Nasturtium należy do rzeżuchy wodnej, czyli rukwi wodnej (Nasturtium officinale), rośliny z rodziny kapustowatych. Nasturcja z ogrodu to zupełnie inny rodzaj, Tropaeolum, z rodziny nasturcjowatych. Łączy je ostry, pieprzny smak, bo obie mają w liściach związki siarki z tej samej grupy. Gdy więc szukasz herbaty z nasturcji, patrz na nazwę łacińską Tropaeolum majus.

Co jest w nasturcji: glukozynolany i związki siarki

Najważniejszym związkiem nasturcji jest glukotropeolina, inaczej glukozynolan benzylowy. Glukozynolany to związki zawierające siarkę, z tej samej grupy co związki chrzanu, gorczycy, rzeżuchy i brokułów. Według encyklopedii Altmeyers w zielu nasturcji jest około 0,1 % glukotropeoliny.

Sama glukotropeolina nie jest ostra. Ostry smak pojawia się, gdy roślina zostaje rozgnieciona, na przykład gdy gryziesz świeży liść. Wtedy enzym myrozynaza rozkłada glukotropeolinę na izotiocyjanian benzylu, nazywany też benzylowym olejkiem gorczycznym. To ten sam typ reakcji, który sprawia, że chrzan szczypie w nos dopiero po starciu.

Kolumbijscy badacze, którzy w 2025 roku opisali liście i kwiaty nasturcji jako surowiec do żywności, zwrócili uwagę, że właśnie produkty rozkładu glukozynolanów dają nasturcji siarkowy zapach i ostry, lekko gorzki smak. Piszą też, że liście, kwiaty i niedojrzałe zielone nasiona są jadalne i dodaje się je do sałatek i sosów dla pikantnego smaku.

Ciekawy jest wpływ temperatury. Zespół z Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Karola w Hradcu Králové sprawdził w 2026 roku, co dzieje się z glukotropeoliną w wyciągach z nasturcji. Wrzenie wyłączało myrozynazę, a glukotropeolina pozostawała wtedy w wyciągu dużo trwalsza.

Poza glukozynolanami nasturcja ma polifenole, w tym flawonoidy. Świeże kwiaty zawierają według encyklopedii Altmeyers nawet do 320 mg witaminy C na 100 g oraz karotenoidy, które dają im pomarańczowy i czerwony kolor.

Co oceniła niemiecka Komisja E?

Komisja E to zespół ekspertów, który w latach 1978 do 1994 oceniał surowce roślinne dla niemieckiego urzędu do spraw leków. Dla ziela nasturcji nie przygotowała pełnej monografii, bo na rynku były wtedy tylko preparaty złożone. Sporządziła pozytywną charakterystykę surowca: uznała, że w połączeniu z innymi składnikami ziele nasturcji może mieć pozytywny udział w działaniu takich preparatów, między innymi przy nieżytach dróg oddechowych. Ta ocena dotyczy leków roślinnych, a nie herbatek, ale dobrze pokazuje, dlaczego nasturcja trafia do jesiennych mieszanek ziołowych.

Co jest w tymianku: tymol i karwakrol

Tymianek właściwy (Thymus vulgaris) to niski, pachnący półkrzew z rodziny jasnotowatych, ten sam, którym przyprawiasz pieczeń, sos pomidorowy albo rybę. Rośnie dziko nad Morzem Śródziemnym, a do zielarstwa uprawia się go w wielu krajach Europy. W herbacie jest jego ziele, czyli liście i kwiaty. Na słowackim opakowaniu nazywa się dúška tymianová.

Za zapach tymianku odpowiada olejek eteryczny. Farmakopea Europejska wymaga, żeby ziele tymianku miało co najmniej 12 ml olejku na kilogram, a w olejku co najmniej 40 % tymolu i karwakrolu łącznie. Tymol i karwakrol to związki o ciepłym, ostrym zapachu, które czujesz w każdej przyprawie z tymiankiem. Estońscy badacze, którzy w 2024 roku porównali ziele tymianku z różnych krajów Europy, znaleźli w nim od 3 do 28 ml olejku na kilogram, więc jakość surowca naprawdę się różni.

Tymianek w monografii Europejskiej Agencji Leków

Komitet do spraw ziołowych produktów leczniczych Europejskiej Agencji Leków (HMPC) opisał ziele tymianku w monografii przyjętej w 2013 roku. Uznał je za tradycyjny produkt leczniczy stosowany przy kaszlu mokrym związanym z przeziębieniem. Monografia dotyczy leków roślinnych, czyli herbatek i syropów zarejestrowanych jako leki. Herbata HERBEX jest suplementem diety, dlatego przy niej trzymamy się opisu i porcji producenta.

Inne sposoby na sezon przeziębień, takie jak para z olejkiem czy solanka, opisujemy we wpisie Inhalacje na katar i kaszel w domu: olejek z drzewa herbacianego, eukaliptus czy solanka.

Na co jest herbata z nasturcji i tymianku?

HERBEX opisuje ją jednym zdaniem: tymianek przyczynia się do naturalnej odporności organizmu, wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego i trawienie. Więcej producent napisać nie może. Na swojej stronie wyjaśnia, że jako producent herbat ziołowych ma zakaz podawania na stronie i na opakowaniach działania leczniczego roślin, i odsyła do atlasów roślin leczniczych.

W praktyce to herbata na sezon jesienno-zimowy. Sięgasz po nią w chłodne dni, po powrocie ze spaceru albo z przystanku, w biurze, w którym ktoś ciągle otwiera okno, i wieczorem pod kocem. Jeden kubek rano i jeden po południu to dokładnie porcja dzienna z etykiety.

Dobrze sprawdza się też jako stały element jesiennego planu na odporność. Jeśli układasz taki plan dla całej rodziny, zajrzyj do wpisu Odporność na jesień: zestawy za 50, 100 i 150 zł, gdzie liczymy, na ile dni starczają poszczególne produkty.

Jak parzyć herbatę z nasturcji i tymianku krok po kroku

Producent podaje: 1 saszetkę zalać 0,3 l wrzącej wody i pozostawić do zaparzenia na 10 minut. W domu wygląda to tak:

1. Zagotuj 0,3 l świeżej wody. To duży kubek, a nie mała filiżanka.
2. Włóż 1 saszetkę do kubka i zalej ją wrzącą wodą.
3. Przykryj kubek spodkiem albo pokrywką.
4. Odczekaj 10 minut.
5. Wyjmij saszetkę, lekko odciskając ją łyżeczką o brzeg kubka.
6. Pij ciepłe, małymi łykami.

To zwykły napar, czyli zioło zalane wrzątkiem i zostawione pod przykryciem. Czym różni się od odwaru i maceratu i dlaczego liści się nie gotuje, piszemy we wpisie Napar, odwar czy macerat: czym się różnią i jak je zrobić w domu.

Dlaczego 10 minut i pod przykryciem?

Czarną herbatę parzysz 3 do 5 minut, a ziołową dłużej, bo z suszonego ziela składniki przechodzą do wody wolniej. Saszetka wyjęta po 3 minutach daje bladą wodę i zmarnowany susz. Przykrycie ma znaczenie przy tymianku: para z olejkiem skrapla się na spodku i wraca do kubka, zamiast ulecieć do kuchni.

Czy można dodać miód albo cytrynę?

Producent nic nie dodaje do saszetki i nie ma w niej aromatów, na przodzie pudełka jest nawet znaczek Aroma free. Jeśli lubisz słodszy smak, dosłódź napar łyżeczką miodu, gdy trochę przestygnie. Plaster cytryny wrzuć na końcu, a dla ostrzejszej, rozgrzewającej wersji dodaj plasterek świeżego imbiru.

Ile kubków dziennie i na ile starcza pudełko?

Producent podaje 2 razy dziennie 1 saszetkę i dodaje, żeby nie przekraczać zalecanej dziennej porcji. Pudełko ma 20 saszetek, więc przy 2 kubkach dziennie wystarcza na 10 dni. Producent nie ogranicza liczby dni picia, podaje tylko porcję na dzień.

Pudełko kosztuje u nas 19,90 zł, więc jeden kubek wychodzi około 1 zł, a dzień picia około 2 zł. Na miesiąc jesiennego sezonu potrzebujesz 3 pudełek, czyli 59,70 zł. To mniej niż kawa z automatu, a masz codzienny, ciepły rytuał z dwoma ziołami.

Kwiaty nasturcji są jadalne

Nasturcja to jedna z niewielu roślin ozdobnych, które w całości trafiają do kuchni. Czescy badacze z Uniwersytetu Tomasza Baty w Zlinie wybrali ją do badania sześciu ozdobnych kwiatów jadalnych, obok begonii, nagietka, róży, liliowca i aksamitki. Sprawdzali w nich minerały, polifenole i smak, a nasturcję wymieniają wśród popularnych kwiatów jadalnych, takich jak bratek, chaber czy róża.

Zespół z Hradca Králové opisuje smak tak: liście są lekko słodkie i pieprzne, a jaskrawopomarańczowe lub czerwone kwiaty łagodniejsze. Najczęściej dodaje się je do sałatek i zup. Kwiaty pięknie wyglądają na kanapce z twarożkiem, na sałatce z pomidorów albo na talerzu zupy krem z dyni.

Do jedzenia bierz kwiaty z własnego ogrodu albo balkonu, z rośliny, której nie pryskałeś. Jesienią, gdy pierwsze przymrozki zetną nasturcję, z ogrodu niewiele zostaje. Wtedy najprościej sięgnąć po suszone ziele z kwiatami zamknięte w saszetce.

Kiedy w sezonie sięgnąć po herbatę z nasturcji?

Najlepszy czas to od października do marca, gdy dni są krótkie, w domu grzeją kaloryfery, a w pracy i w szkole zaczyna się sezon przeziębień. Najwygodniej zacząć przy pierwszych chłodach i trzymać drugie pudełko w szufladzie w pracy, żeby popołudniowy kubek był zawsze pod ręką.

Herbata z nasturcji dobrze pasuje do innych domowych zwyczajów na ten czas:

• wieczorem para z kilkoma kroplami olejku z drzewa herbacianego 7 ml nad miską gorącej wody (o dawkach piszemy we wpisie Olejek z drzewa herbacianego: właściwości, jak stosować i który wybrać),
• płukanie gardła naparem z szałwii, jak w przepisie z wpisu Herbata z szałwii: jak parzyć, do picia i do płukania gardła,
• w ciągu dnia herbata ziołowa bez limitu porcji, na przykład zimowa z jeżówką (szczegóły niżej).

Z czym połączyć herbatę z nasturcji w jednym zamówieniu?

Nasturcję z tymiankiem pijesz 2 razy dziennie, a resztę dnia możesz wypełnić innymi herbatami HERBEX, które producent opisuje przy odporności. Każda ma inny smak, więc łatwo je przeplatać. Tak wyglądają obok siebie, z porcjami i cenami z naszego sklepu:

Herbata Zimowa z jeżówką: do picia przez cały dzień

HERBEX Herbata Zimowa z jeżówką to porcjowana herbata ziołowa z owocem dzikiej róży, kwiatem hibiskusa, owocem kopru włoskiego, zielem jeżówki purpurowej (5 %) i liściem babki lancetowatej. Producent pisze, że jeżówka wspiera układ odpornościowy i obronność organizmu. Jedną torebkę zalewasz pół litrem wrzątku na 10 minut, a dawkowanie według producenta to według potrzeby, bez ograniczeń. To dobry wybór na cały dzień obok dwóch kubków nasturcji. Pudełko kosztuje 12,90 zł.

Rokitnik z jeżówką: dwa zioła i prezent za grosz

HERBEX Rokitnik z jeżówką ma, podobnie jak nasturcja z tymiankiem, tylko dwa składniki: w torebce 2,1 g rokitnika zwyczajnego (owoc i liść) i 0,9 g ziela jeżówki purpurowej. Producent pisze, że rokitnik i jeżówka przyczyniają się do naturalnej odporności organizmu. Parzysz ją tak samo: 0,3 l wrzącej wody i 10 minut. Kosztuje 14,90 zł, a przy zamówieniu od 229 zł dostajesz ją w prezencie za 1 grosz.

Malina: owocowa herbata dla domowników

Nie każdy w domu polubi ziołowy smak. Dla nich jest HERBEX Herbata Malina z linii Premium: hibiskus, dzika róża, jabłko, truskawka, aronia, czarna porzeczka i malina. Producent pisze, że można ją pić ciepłą na rozgrzanie albo zimną dla orzeźwienia i osłodzić cukrem lub miodem, a porcje są według potrzeby. Pudełko kosztuje 12,90 zł.

Inne herbatki z tymiankiem: ODDECHOWA i BRONCHIALO

Jeśli polubisz tymianek, sięgnij też po herbatki franciszkańskie, w których jest jednym z kilku ziół. Franciszkańska herbatka ODDECHOWA łączy babkę lancetowatą, lipę, tymianek, macierzankę, miętę, liść maliny i lukrecję, a Franciszkańska herbatka BRONCHIALO tymianek, koper włoski, aronię, anyż, dziką różę, hyzop, hibiskus, miętę i imbir. Każda kosztuje 19,90 zł za 20 saszetek po 5 g.

Zestaw na 10 dni sezonu z nasturcją, zimową herbatą, rokitnikiem i maliną kosztuje 60,60 zł. Przy zamówieniu od 149 zł dostawa kosztuje 6,99 zł, a od 199 zł jest darmowa.

Dla kogo jest herbata z nasturcji i tymianku?

To herbata dla dorosłych, w porcji 2 saszetek dziennie. Tak pisze producent na polskiej etykiecie pudełka: „Nie przekraczać zalecanej dziennej dawki. Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Nie podawać dzieciom, kobietom w ciąży i w okresie karmienia.”

Tak samo opisuje ją HERBEX na swojej słowackiej stronie produktu. Domownikom, którzy wolą smak owocowy, możesz zaproponować herbatę Malina, opisaną wyżej.

Jak przechowywać saszetki?

Producent podaje: przechowywać w suchym, ciemnym miejscu, niedostępnym dla małych dzieci. Najlepiej trzymaj pudełko zamknięte w szafce z dala od czajnika i kuchenki, bo para i ciepło szkodzą każdemu suszowi ziołowemu, a olejek tymiankowy powoli ulatnia się w cieple. Datę minimalnej trwałości znajdziesz na boku opakowania.

Najczęstsze pytania

Na co jest herbata z nasturcji i tymianku?
Producent HERBEX pisze, że tymianek przyczynia się do naturalnej odporności organizmu, wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego i trawienie. To herbata na sezon jesienno-zimowy, pita 2 razy dziennie.

Jak parzyć herbatę z nasturcji?
Jedną saszetkę zalej 0,3 l wrzącej wody, przykryj kubek i zostaw na 10 minut. Potem wyjmij saszetkę i pij ciepłe.

Ile razy dziennie pić herbatę z nasturcji i tymianku?
Producent podaje 2 razy dziennie 1 saszetkę i zaleca nie przekraczać tej porcji. Pudełko 20 saszetek starcza na 10 dni.

Dla kogo jest herbata z nasturcji i tymianku?
Dla dorosłych, w porcji 2 saszetek dziennie. Według producenta herbaty nie podaje się dzieciom, kobietom w ciąży i w okresie karmienia.

Co jest w saszetce herbaty Nasturcja z tymiankiem?
W każdej saszetce jest 1,4 g nasturcji większej (całe ziele z kwiatami) i 0,6 g ziela tymianku. Nie ma w niej aromatów ani innych dodatków.

Czy kwiaty nasturcji są jadalne?
Tak. Liście, kwiaty i niedojrzałe zielone nasiona nasturcji są jadalne i dodaje się je do sałatek, zup i sosów. Liście są pieprzne, kwiaty łagodniejsze. Do jedzenia bierz kwiaty z własnego ogrodu, z niepryskanej rośliny.

Czym nasturcja różni się od rzeżuchy?
Nasturcja większa to Tropaeolum majus z rodziny nasturcjowatych. Łacińską nazwę Nasturtium nosi rzeżucha wodna, czyli rukiew wodna z rodziny kapustowatych. Obie mają ostry smak, bo zawierają związki siarki z grupy glukozynolanów.

Co daje nasturcji ostry smak?
Glukotropeolina, glukozynolan obecny w zielu. Gdy roślinę się rozgniata, enzym myrozynaza zamienia ją w izotiocyjanian benzylu, który daje pikantny, gorczyczny smak i siarkowy zapach.

Podsumowanie: dwa zioła, dwa kubki dziennie, 10 dni z pudełka

Herbata HERBEX Nasturcja z tymiankiem to prosta mieszanka: 1,4 g ziela nasturcji z kwiatami i 0,6 g tymianku w saszetce. Nasturcja wnosi glukotropeolinę, związek siarki, który daje jej charakterystyczną ostrość, tymianek olejek z tymolem i karwakrolem. Parzysz ją 10 minut w 0,3 l wrzątku pod przykryciem, pijesz 2 razy dziennie, a jedno pudełko za 19,90 zł starcza na 10 dni. Zestaw na 10 dni sezonu z nasturcją, zimową herbatą, rokitnikiem i maliną kosztuje 60,60 zł, a od 199 zł dostawa jest darmowa.

Zamów herbatę HERBEX Nasturcja z tymiankiem na start sezonu, a całą półkę jesiennych herbat znajdziesz w dziale herbaty na odporność i drogi oddechowe. Inne porcjowane herbaty są w dziale herbaty w saszetkach, wszystkie produkty na jesień w dziale na odporność, a cały wybór ziół w dziale naturalne herbaty ziołowe.

Informacje w artykule mają charakter ogólny i edukacyjny i nie zastępują porady lekarza. Skład, sposób parzenia, porcje i ostrzeżenia podajemy według etykiety i opisu producenta HERBEX.

Źródła

• HERBEX s.r.o. (Vinica, Słowacja): polska etykieta herbaty Nasturcja z tymiankiem i opis produktu Kapucínka a tymián (bylinná zmes porciovaná): skład, przygotowanie, dawkowanie, ostrzeżenia, 2026
• Altmeyers Enzyklopädie: Tropaeoli maji herba (ziele nasturcji), pozytywna charakterystyka surowca Komisji E, glukotropeolina, witamina C i karotenoidy w kwiatach
• Aguilera-Angel E.Y. i wsp.: Chemical profiling, antioxidant, and antibacterial properties of Tropaeolum majus L. extract as a functional food ingredient, Frontiers in Nutrition 2025
• Chocholoušová Havlíková L. i wsp.: Processing-induced hydrolysis and degradation pathways of glucotropaeolin in edible garden nasturtium (Tropaeolum majus L.) extracts, Food Chemistry: X 2026
• Mlček J. i wsp.: Chemical, Nutritional and Sensory Characteristics of Six Ornamental Edible Flowers Species, Foods 2021
• EMA/HMPC: Community herbal monograph on Thymus vulgaris L. and Thymus zygis L., herba (EMA/HMPC/342332/2013), ziele tymianku
• Europejska Agencja Leków: Thymi herba, streszczenie oceny ziela tymianku
• Proceedings of the Estonian Academy of Sciences 2024, nr 4, s. 332 do 344: skład olejku eterycznego z ziela tymianku z Estonii i innych krajów Europy, wymagania Farmakopei Europejskiej 11