Dieta pięciu przemian w praktyce: co znaczą litery O, Z, M, W i D w przepisach, jak ugotować kaszę jaglaną według...
Kuchnia wegańska na Veganuary: od której książki zacząć (indyjska, japońska, koreańska, sezonowa)
Grudzień to miesiąc list: prezentów pod choinkę i postanowień na nowy rok. Coraz częściej na tej drugiej liście pojawia się punkt „spróbuję jeść roślinnie”, a styczniowa akcja Veganuary daje mu konkretny termin. Pierwszy problem pojawia się szybko: co ugotować w drugim tygodniu, kiedy kanapki z hummusem się nudzą.
Na ten moment najlepiej przygotowuje dobra książka kucharska. Poniżej porównujemy 11 książek z kuchnią roślinną z naszej księgarni: indyjską, japońską, koreańską, międzynarodową, polską sezonową, jogiczną oraz trzy roślinne dodatki o sokach, kiełkach i jadalnych kwiatach. Przy każdej podajemy liczbę stron, liczbę przepisów (jeśli podaje ją karta), to, czy są zdjęcia, poziom trudności według wydawcy, cenę i koszt 100 stron.
Na końcu znajdziesz trzy gotowe ścieżki: na start, na prezent i na cały styczeń, a także krótką listę tego, o czym warto pamiętać na diecie wegańskiej według brytyjskiej NHS i amerykańskiego NIH. Ceny i dane podajemy według kart produktów z 18 listopada 2026 roku, a brakujące metryczki według katalogu Biblioteki Narodowej.
W skrócie
- Na start: „Kuchnia Jogina” Piotra Henschkego (182 strony, 52,16 zł). Wydawca pisze, że przepisy są „nieskomplikowane, a wręcz bardzo proste”, a spis potraw zaczyna się od owsianki, kaszy jaglanej i bigosu.
- Kuchnie świata: indyjska Richy Hingle (274 strony, 66,41 zł), japońska Liny i Setsuko Kuraty (214 stron, 75,99 zł) i koreańska Joanne Lee Molinaro (340 stron, 66,41 zł).
- Ile kosztuje 100 stron: od 17,27 zł do 40,12 zł. Wśród książek z przepisami najtańsze 100 stron mają „Poszukiwacze roślinnych smaków w podróży” (432 strony, 17,57 zł).
- Na prezent: „Smakowitości” z 100 przepisami według pór roku i zdjęciami w stylu retro albo „Koreańska kuchnia wegańska” z rodzinnymi historiami autorki.
- Za darmo: zanim kupisz książkę, przez tydzień jedz roślinnie tylko obiady. Zapisz trzy dania, które Ci smakowały, i wybierz książkę z kuchnią, do której należą.
Spis treści
- Co to jest Veganuary i dlaczego akurat styczeń?
- Od której książki kucharskiej zacząć kuchnię wegańską?
- „Wegańska kuchnia indyjska” Richy Hingle: dla kogo?
- „Wegańska kuchnia japońska”: shojin ryori w domu
- „Koreańska kuchnia wegańska” Joanne Lee Molinaro: co w środku?
- Tabela: 5 książek o kuchniach świata z ceną za 100 stron
- Polska sezonowa kuchnia wegańska: „Smakowitości”
- „Kuchnia Jogina”: część 1 czy część 2?
- Soki, kiełki i jadalne kwiaty: książki na dokładkę
- Tabela: 6 książek o kuchni polskiej, jogicznej i roślinnych dodatkach
- Dla kogo która książka? 8 dopasowań
- Na start, na prezent i na cały styczeń: ile to kosztuje?
- Co kupić do przepisów z tych książek?
- O czym pamiętać na diecie wegańskiej? B12, witamina D i jod
- Jak gotować z książki przez cały styczeń, żeby nie odpuścić?
- Co zrobić za darmo, zanim kupisz książkę?
- Kiedy porozmawiać z lekarzem lub dietetykiem?
- Źródła i dane wydań w jednej tabeli
- Najczęstsze pytania
Co to jest Veganuary i dlaczego akurat styczeń?
Veganuary to nazwa akcji, w której przez cały styczeń jemy wyłącznie roślinnie. Prowadzi ją brytyjska organizacja charytatywna o tej samej nazwie, która zachęca do spróbowania kuchni wegańskiej przez jeden miesiąc. Styczeń pasuje do tego dobrze, bo to czas postanowień noworocznych, a 31 dni to termin, który łatwo zaplanować.
Dieta wegańska według brytyjskiej NHS opiera się na roślinach (warzywach, zbożach, orzechach i owocach) oraz produktach z roślin. Weganie nie jedzą żywności pochodzenia zwierzęcego, także nabiału i jajek. Dla wielu osób miesiąc próby to pierwszy kontakt z takim gotowaniem, dlatego najwięcej daje książka, która uczy kilku dań od podstaw, a nie tylko podsuwa pojedyncze przepisy.
Grudzień to dobry moment na zakup. Książka pod choinkę dla kogoś, kto zapowiada Veganuary, zdąży przed 1 stycznia, a obdarowany przejrzy ją w święta i zrobi listę zakupów na pierwszy tydzień. W polskiej tradycji część dań wigilijnych i tak jest roślinna, o czym przypominają autorki „Smakowitości”: wigilijny barszcz przygotowujemy bez mięsa.
Od której książki kucharskiej zacząć kuchnię wegańską?
Na start wybierz „Kuchnię Jogina” Piotra Henschkego: 182 strony za 52,16 zł, proste przepisy i znajome składniki, od owsianki po bigos i pierożki. Jeśli wolisz smaki świata, zacznij od „Wegańskiej kuchni na co dzień” Richy Hingle: 288 stron za 51,30 zł, curry, burgery i sosy, według wydawcy łatwe w wykonaniu.
Obie książki mają podobną cenę i różnią się kierunkiem. Henschke gotuje od wielu lat dla osób, które ćwiczą jogę, i stawia na dania lekkostrawne, a jednocześnie dające dużo energii. Jego spis potraw na karcie to w dużej części kuchnia, którą znamy z domu: kasza jaglana z owocami, zupa grzybowa z naleśnikami, chłodnik z botwinki, kiszone buraki, surówka z kiszonej kapusty. Richa Hingle zabiera w podróż po kuchniach świata: wydawca wymienia ryż smażony w zielonym curry, burgery z ciecierzycy i pizzę szpinakową z sosem alfredo.
Trzy pytania, które pomagają wybrać:
- Czy znasz już przyprawy? Jeśli kumin i garam masala to dla Ciebie nowe słowa, zacznij od kuchni polskiej lub jogicznej, a kuchnię indyjską zostaw na luty.
- Czy masz w pobliżu sklep z produktami azjatyckimi? Kuchnia japońska według karty używa konjaku, tempehu, sejtanu i dashi z warzyw. Bez dostępu do takich składników część przepisów trzeba zamieniać.
- Czy lubisz czytać przy gotowaniu? „Koreańska kuchnia wegańska” i „Poszukiwacze roślinnych smaków w podróży” to także opowieści autorów, a nie same przepisy.
Kuchni według pięciu przemian poświęciliśmy osobną część wpisu medycyna chińska dla początkujących: od której książki zacząć, a kuchnię ajurwedyjską opiszemy w osobnym wpisie. Kolejność dodawania składników do garnka, kaszę na śniadanie i pięć książek z przepisami opisujemy we wpisie dieta pięciu przemian: jak gotować według medycyny chińskiej.
„Wegańska kuchnia indyjska” Richy Hingle: dla kogo?
„Wegańska kuchnia indyjska” to 274 strony domowych przepisów z Indii w wersji roślinnej, z instrukcjami krok po kroku i zdjęciami. Najbardziej przyda się osobom, które lubią dal, curry i chlebki z restauracji indyjskiej i chcą je robić w domu. Kosztuje 66,41 zł, czyli 24,24 zł za 100 stron.
Richa Hingle urodziła się w Indiach, a dziś prowadzi blog kulinarny i mieszka w Seattle. Według wydawcy książka uczy łączenia przypraw i obejmuje zarówno klasyczne, jak i nowoczesne dania. Na karcie wymienione są curry z dyni piżmowej, kokosa i czerwonej soczewicy, słodko-ostry kalafior po mandżursku, warzywna korma i deser Gulab Jamun, a do tego „dal, dal i jeszcze raz dal”. Wydawca zaznacza, że wiele dań nie zawiera soi i glutenu.
Według katalogu Biblioteki Narodowej to przekład książki „Vegan Richa's Indian Kitchen” z 2015 roku, w tłumaczeniu Krzysztofa Światłego, z fotografiami. Polskie wydanie Purany ukazało się w 2017 roku.
Jeśli kuchnia indyjska Ci posmakuje, druga książka tej autorki, „Wegańska kuchnia na co dzień”, rozszerza ją o dania z innych stron świata. Obie razem kosztują 117,71 zł.
„Wegańska kuchnia japońska”: shojin ryori w domu
„Wegańska kuchnia japońska” Liny i Setsuko Kuraty to 214 stron tradycyjnej japońskiej kuchni roślinnej, opartej na filozofii shojin ryori, czyli kuchni klasztornej. Jest w niej oden, nikujaga, zupy miso na warzywnym dashi, kiszonki i dania z tofu. Kosztuje 75,99 zł i najlepiej pasuje osobom, które znają już podstawy.
Autorki to matka i córka z Japonii. Według wydawcy książka podkreśla prostotę i sezonowość kuchni japońskiej oraz jej związek z naturą, a obok przepisów opowiada o kulturze jedzenia i technikach gotowania. Z katalogu Biblioteki Narodowej wynika, że to przekład francuskiej książki „Japon: la tradition du végétal” z 2021 roku, w tłumaczeniu Justyny Sadczuk, z fotografiami. Polski podtytuł brzmi „roślinna tradycja”.
To najdroższa w przeliczeniu na strony książka z kuchni świata: 35,51 zł za 100 stron. Płacisz za staranne wydanie i rzadki temat. Na karcie nie ma oceny trudności, ale lista składników (konjak, tempeh, sejtan, gluten pszenny zamiast mięsa) mówi, że przyda się dobrze zaopatrzony sklep.
„Koreańska kuchnia wegańska” Joanne Lee Molinaro: co w środku?
„Koreańska kuchnia wegańska” to 340 stron roślinnych dań koreańskich i rodzinnych historii autorki. Wydawca wymienia dania z makaronu, przystawki banchan i bajgle. Kosztuje 66,41 zł, czyli 19,53 zł za 100 stron, i jest dobrym wyborem na prezent dla kogoś, kto lubi czytać książki kucharskie jak opowieść.
Polski podtytuł w katalogu Biblioteki Narodowej brzmi „przepisy i pomysły z kuchni mojej mamy”. Oryginał „The Korean Vegan Cookbook” ukazał się w 2021 roku, a polskie wydanie przełożył Krzysztof Światły. Książka ma fotografie potraw i portrety. Na karcie są dwie rekomendacje innych autorek, które podkreślają, że obok przepisów są tu historie, które „raz bawią, a innym razem wzruszają do łez”.
Karta nie podaje liczby przepisów ani poziomu trudności, dlatego dla zupełnie początkującej osoby lepszym pierwszym wyborem jest „Kuchnia Jogina”, a koreańską książkę warto dołożyć jako drugą.
Tabela: 5 książek o kuchniach świata z ceną za 100 stron
W tabeli zestawiamy pięć książek z kuchniami świata: indyjską, międzynarodową, japońską, koreańską i podróżniczą. Najtańsze 100 stron ma „Poszukiwacze roślinnych smaków w podróży” (17,57 zł), a najdroższe „Wegańska kuchnia japońska” (35,51 zł). Strony, rok i opis treści podajemy według kart, a zdjęcia według katalogu Biblioteki Narodowej.
| Książka | Autor | Wydawnictwo, rok | Stron | Przepisów | Zdjęcia | Co w środku według karty | Trudność według karty | Cena | Cena 100 stron | Cena przepisu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| „Wegańska kuchnia indyjska” | Richa Hingle | Purana, 2017 | 274 | karta nie podaje | fotografie | dal, curry, chlebki, korma, desery; łączenie przypraw | proste, krok po kroku | 66,41 zł | 24,24 zł | brak liczby przepisów |
| „Wegańska kuchnia na co dzień” | Richa Hingle | Purana, 2020 | 288 | karta nie podaje | karta i katalog nie podają | kuchnia międzynarodowa: curry, casserole, burgery, sosy | łatwe w wykonaniu | 51,30 zł | 17,81 zł | brak liczby przepisów |
| „Wegańska kuchnia japońska” | Lina i Setsuko Kurata | Purana, 2025 | 214 | karta nie podaje | fotografie | shojin ryori: oden, nikujaga, miso, kiszonki, tofu | karta nie ocenia; składniki azjatyckie | 75,99 zł | 35,51 zł | brak liczby przepisów |
| „Koreańska kuchnia wegańska” | Joanne Lee Molinaro | Purana, 2021 | 340 | karta nie podaje | fotografie | makarony, przystawki banchan, bajgle; rodzinne historie | karta nie ocenia | 66,41 zł | 19,53 zł | brak liczby przepisów |
| „Poszukiwacze roślinnych smaków w podróży” | Piotr Henschke, Marta Lulek | Purana, 2025 | 432 | karta nie podaje | fotografie | przepisy inspirowane podróżami autorów | karta nie ocenia | 75,91 zł | 17,57 zł | brak liczby przepisów |
„Poszukiwacze roślinnych smaków w podróży” to najgrubsza pozycja w zestawieniu: 432 strony za 75,91 zł. Piotr Henschke i Marta Lulek, autorzy „Kuchni Jogina”, zebrali w niej przepisy inspirowane podróżami. Wydawca zaznacza, że to nie przewodnik turystyczny, tylko osobiste kulinarne doświadczenia autorów.
Polska sezonowa kuchnia wegańska: „Smakowitości”
„Smakowitości” Idy Kulawik i Emilii Konkol-Pastuszak to 100 roślinnych przepisów domowej kuchni, podzielonych na cztery pory roku. Książka ma 239 stron i artystyczne zdjęcia w stylu retro. Kosztuje 85,41 zł, czyli 0,85 zł za przepis, i najlepiej pasuje osobom, które chcą gotować po polsku, z sezonowych warzyw.
Autorki piszą, że kuchnia wegańska może smakować polsko, domowo i tradycyjnie. Przypominają, że najlepsze ciasto na pierogi to takie bez jajek, a wigilijny barszcz przygotowujemy bez mięsa. Wydawca opisuje kuchnię w duchu slow, opartą na produktach sezonowych, a fotografka zdradza, skąd czerpie inspiracje do zdjęć.
Podział na pory roku ma praktyczną zaletę w styczniu: otwierasz rozdział zimowy i gotujesz z tego, co jest w sklepie, bez szukania egzotycznych składników. To też najlepszy wybór na prezent świąteczny dla kogoś, kto lubi piękne wydania. Jeśli zależy Ci na cenie za stronę, to jedna z droższych pozycji (35,74 zł za 100 stron), ale jako jedna z trzech książek w zestawieniu podaje liczbę przepisów.
„Kuchnia Jogina”: część 1 czy część 2?
Zacznij od części pierwszej: 182 strony, kolorowe ilustracje i przepisy, które wydawca nazywa „nieskomplikowanymi, a wręcz bardzo prostymi”. Część druga, „Kuchenne sutry”, ma 130 stron i więcej dań z kuchni świata. Każda kosztuje 52,16 zł, a obie razem 104,32 zł. Żadna nie jest przeznaczona tylko dla joginów.
Piotr Henschke zachęca, żeby gotowanie traktować jak medytację. Według katalogu Biblioteki Narodowej pierwsza część ma podtytuł „roślinne przepisy z Białego Domu”. Karta podaje pełny spis potraw. Na dobry start: napój imbirowy, masala coffee i herbata ziołowa z bakaliami. Na śniadanie: mleka roślinne, musli, owsianka z kompotem z suszonych owoców, kasza jaglana z owocami i twarożek słonecznikowy. Wśród dań głównych są curry, bigos, gulasz sojowy, kitchuri z chapatami i risotto z podgrzybkami, a wśród deserów chia, mango lassi i sernik ze słonecznika. Między przepisami są krótkie teksty, na przykład „Czym jest joga” i „Czy dieta wegańska służy wszystkim?”.
„Kuchenne sutry” idą dalej w stronę kuchni świata: hummus z awokado, pakora ze szpinaku, aloo gobhi, paratha, makaron soba w sosie curry, dahl, kaszotto z grzybami. Są też dania polskie: barszcz z kiszonymi ogórkami, kotleciki ziemniaczane z kaszą jaglaną i piernik daktylowy. Druga część jest krótsza, dlatego 100 stron kosztuje w niej 40,12 zł, najwięcej w zestawieniu.
Soki, kiełki i jadalne kwiaty: książki na dokładkę
Trzy książki uzupełniają kuchnię wegańską o jedną technikę. „100 najlepszych soków” Sarah Owen to 100 przepisów na soki i koktajle za 27,55 zł. „Kiełki” Steve'a Meyerowitza uczą domowej uprawy kiełków za 34,20 zł. „Jadalne kwiaty” Małgorzaty Kalemby-Drożdż mają 186 przepisów za 75,99 zł.
„100 najlepszych soków” to mała książka (128 stron, format 17 cm według katalogu Biblioteki Narodowej) z kolorowymi ilustracjami. Przy każdym przepisie jest sposób przygotowania, praktyczne porady i wykaz składników odżywczych. To najtańszy przepis w zestawieniu: 0,28 zł.
„Kiełki” to według katalogu Biblioteki Narodowej „kompletny poradnik kiełkowania”, przekład książki „Sprouts” z 2010 roku. Autor, nazywany Panem Kiełkiem, w latach 70. założył ogród w nowojorskim mieszkaniu na 14 piętrze. Wydawca pisze, że od nasiona do sałatki mija tydzień, a z kiełków zrobisz sałatki, zupy, pasty i pieczywo. Kiełki pasują do surówek z „Kuchennych sutr”, na przykład do surówki z czerwonej kapusty z kiełkami i szparagami.
„Jadalne kwiaty” nie są książką wegańską z założenia. Wydawca wymienia tartę z kwiatami cukinii, czekoladowy tort fiołkowy i zupę z liliowca, a autorka opisuje, które kwiaty są bezpieczne do jedzenia, a których unikać. Przy każdym przepisie sprawdź składniki i zamień te pochodzenia zwierzęcego.
Tabela: 6 książek o kuchni polskiej, jogicznej i roślinnych dodatkach
W drugiej tabeli są „Smakowitości”, obie części „Kuchni Jogina” oraz trzy książki o sokach, kiełkach i jadalnych kwiatach. Liczbę przepisów podają karty trzech z nich, więc tylko dla nich liczymy koszt jednego przepisu: od 0,28 zł przy sokach do 0,85 zł przy „Smakowitościach”.
| Książka | Autor | Wydawnictwo, rok | Stron | Przepisów | Zdjęcia | Co w środku według karty | Trudność według karty | Cena | Cena 100 stron | Cena przepisu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| „Smakowitości. Domowa sezonowa kuchnia wegańska” | Ida Kulawik, Emilia Konkol-Pastuszak | Purana, 2023 | 239 | 100 | fotografie | polska domowa kuchnia według czterech pór roku | prosta, sezonowa | 85,41 zł | 35,74 zł | 0,85 zł |
| „Kuchnia Jogina” | Piotr Henschke | Purana, 2020 | 182 | karta nie podaje | ilustracje kolorowe | śniadania, zupy, bigos, curry, sałatki, desery | bardzo proste | 52,16 zł | 28,66 zł | brak liczby przepisów |
| „Kuchnia Jogina, część 2. Kuchenne sutry” | Piotr Henschke | Purana, 2021 | 130 | karta nie podaje | karta i katalog nie podają | kuchnia świata i polska: pakora, dahl, barszcz, piernik daktylowy | łatwe w przygotowaniu | 52,16 zł | 40,12 zł | brak liczby przepisów |
| „100 najlepszych soków” | Sarah Owen | Purana, 2020 | 128 | 100 | ilustracje kolorowe | soki i koktajle z owoców i warzyw, sposób przygotowania | szczegółowy opis każdego soku | 27,55 zł | 21,52 zł | 0,28 zł |
| „Kiełki” | Steve Meyerowitz | Purana, 2020 | 198 | karta nie podaje | ilustracje | domowa uprawa kiełków i dania z nich | proste | 34,20 zł | 17,27 zł | brak liczby przepisów |
| „Jadalne kwiaty. Wydanie rozszerzone” | Małgorzata Kalemba-Drożdż | Pascal, 2024 | 360 | 186 | fotografie | dania, napoje i desery z kwiatów; które kwiaty są bezpieczne | proste i przystępne | 75,99 zł | 21,11 zł | 0,41 zł |
Rok wydania podajemy według kart. Katalog Biblioteki Narodowej dla tych samych numerów ISBN wskazuje wcześniejsze lata dla trzech książek: soków (2013), kiełków (2011) i jadalnych kwiatów (2021). Na karcie może być rok dodruku.
Dla kogo która książka? 8 dopasowań
Dla początkującego „Kuchnia Jogina”, dla fana curry „Wegańska kuchnia indyjska”, dla rodziny, która lubi polskie obiady, „Smakowitości”, a dla miłośnika Azji książka japońska albo koreańska. Na prezent dla czytelnika wybierz „Koreańską kuchnię wegańską”, a dla podróżnika „Poszukiwaczy roślinnych smaków”.
- Zaczynasz od zera: „Kuchnia Jogina”, część 1. Proste przepisy, znajome składniki.
- Kochasz restauracje indyjskie: „Wegańska kuchnia indyjska” Richy Hingle.
- Chcesz różnorodności na każdy dzień: „Wegańska kuchnia na co dzień” tej samej autorki.
- Gotujesz dla rodziny po polsku: „Smakowitości”, przepisy według pór roku.
- Lubisz kuchnię japońską i masz dostęp do jej składników: „Wegańska kuchnia japońska”.
- Czytasz książki kucharskie jak powieść: „Koreańska kuchnia wegańska”.
- Podróżujesz i szukasz nowych smaków: „Poszukiwacze roślinnych smaków w podróży”.
- Masz sokowirówkę albo parapet na kiełki: „100 najlepszych soków” lub „Kiełki”.
Na start, na prezent i na cały styczeń: ile to kosztuje?
Najtańszy start to sama „Kuchnia Jogina” za 52,16 zł. Na prezent dobrze sprawdzi się „Koreańska kuchnia wegańska” za 66,41 zł albo „Smakowitości” z „100 najlepszymi sokami” za 112,96 zł. Na cały styczeń połącz „Wegańską kuchnię na co dzień” ze „Smakowitościami”: razem 136,71 zł.
- Na start: „Kuchnia Jogina” 52,16 zł. Jeśli chcesz od razu dwóch kierunków, dołóż „Wegańską kuchnię na co dzień”: razem 103,46 zł.
- Na prezent pod choinkę: „Koreańska kuchnia wegańska” 66,41 zł albo „Smakowitości” 85,41 zł. Dla kogoś, kto ma sokowirówkę: „Smakowitości” i „100 najlepszych soków” razem 112,96 zł.
- Na cały styczeń: „Wegańska kuchnia na co dzień” i „Smakowitości”, razem 136,71 zł. Pierwsza daje dania z całego świata, druga polską zimę z sezonowych warzyw. Z witaminą B12 w tabletkach (o niej niżej) cały pakiet kosztuje 177,70 zł.
- Komplet jednego autora: obie książki Richy Hingle 117,71 zł, obie części „Kuchni Jogina” 104,32 zł.
- Azja na dwa miesiące: japońska i koreańska razem 142,40 zł.
Co kupić do przepisów z tych książek?
Do przepisów z tych książek przydadzą się produkty, które wymieniają karty: olej kokosowy do curry i dań z kokosem, daktyle do piernika i czekolady z daktyli z „Kuchennych sutr”, nasiona chia do deseru z „Kuchni Jogina” i herbata imbirowa jako gotowa wersja napoju imbirowego.
| Produkt | Do czego w kuchni z książek | Opakowanie | Cena | Koszt filiżanki lub dnia |
|---|---|---|---|---|
| Olej kokosowy nierafinowany tłoczony na zimno 450 ml | curry i dania z kokosem; według karty do smażenia i pieczenia zamiast masła | 450 ml | 29,00 zł | nie dotyczy |
| MyVita Daktyle suszone 300 g | piernik daktylowy i czekolada z daktyli z „Kuchennych sutr” | 300 g | 24,45 zł | nie dotyczy |
| MyVita Nasiona chia 250 g | deser chia z „Kuchni Jogina”; NHS: roślinne źródło omega-3 | 250 g | 25,99 zł | nie dotyczy |
| HERBEX Premium Herbata Imbirowa z Pomarańczą | zamiast napoju imbirowego z „Kuchni Jogina”; bez kofeiny | 20 saszetek | 12,90 zł | 0,65 zł za filiżanka |
| MyVita Witamina B12 100 mcg, 250 tabletek | NHS: na diecie wegańskiej suplement B12 może być potrzebny; 1 tabletka dziennie | 250 tabletek | 40,99 zł | 0,16 zł za dzień |
| MyVita Witamina B12 Forte krople 30 ml | ta sama witamina w kroplach; 4 krople dziennie | 30 ml, 100 porcji | 33,90 zł | 0,34 zł za dzień |
Olej kokosowy według karty nadaje się do smażenia i pieczenia i zastępuje masło lub margarynę, co w kuchni wegańskiej przydaje się w wypiekach. Nasiona chia NHS wymienia wśród roślinnych źródeł kwasów omega-3, obok orzechów włoskich, siemienia lnianego i oleju rzepakowego. Producent chia zaleca nie więcej niż 15 g nasion dziennie, a jak je namaczać, opisujemy we wpisie nasiona chia, tukmaria i siemię lniane: jak namaczać i ile jeść. Herbata imbirowa z pomarańczą nie zawiera kofeiny, więc pasuje na zimowy wieczór z książką.
O czym pamiętać na diecie wegańskiej? B12, witamina D i jod
Brytyjska NHS pisze, że zróżnicowana dieta wegańska z produktami wzbogacanymi i suplementami może dostarczyć potrzebnych składników. Wymienia te, które trudniej uzyskać z roślin: witaminę B12, witaminę D, jod, selen i wapń. Amerykański NIH dodaje, że rośliny nie zawierają witaminy B12, jeśli nie są nią wzbogacone.
Według NIH dorosły potrzebuje średnio 2,4 mcg witaminy B12 dziennie. Naturalnie zawierają ją tylko produkty zwierzęce, dlatego weganie i wegetarianie mogą jej nie dostarczać w wystarczającej ilości. NHS wymienia jako źródła dla wegan płatki śniadaniowe i napoje sojowe wzbogacane B12 oraz płatki drożdżowe z dodatkiem B12 i zaznacza, że suplement może być potrzebny. NIH podaje, że żadna forma witaminy B12 w suplementach nie okazała się lepsza od innych, a dawki 500 albo 1 000 mcg uznaje się za bezpieczne, choć organizm wchłania z nich niewielki procent. O formach B12 piszemy więcej we wpisie witamina B12: krople czy tabletki, ile mcg dziennie.
Inne wskazówki NHS dla wegan:
- Witamina D: jesienią i zimą każdy powinien rozważyć codzienny suplement, bo z samego jedzenia trudno dostarczyć jej dość. Na etykiecie sprawdź, czy witamina D nie jest pochodzenia zwierzęcego.
- Wapń: zielone warzywa liściaste (brokuły, kapusta), tofu z wapniem, sezam i tahini, rośliny strączkowe i suszone owoce.
- Żelazo: rośliny strączkowe, pełnoziarniste pieczywo, orzechy, suszone morele i figi. Do posiłku dodaj coś z witaminą C, a herbatę i kawę pij poza głównymi posiłkami.
- Omega-3: siemię lniane, olej rzepakowy, nasiona chia, łuskane nasiona konopi i orzechy włoskie.
- Codziennie: co najmniej 5 porcji warzyw i owoców, posiłki oparte na produktach skrobiowych (najlepiej pełnoziarnistych) i 6 do 8 szklanek płynów.
Dobra książka kucharska pomaga właśnie w tym: urozmaicić jadłospis tak, żeby strączki, warzywa i orzechy pojawiały się w różnych daniach, a nie w jednym powtarzanym obiedzie. Jeśli zaczynasz od zmiany całego stylu życia, a nie tylko kuchni, zajrzyj też do wpisu medycyna holistyczna: co to jest i od której książki zacząć.
Jak gotować z książki przez cały styczeń, żeby nie odpuścić?
Wybierz jedną książkę i co tydzień ugotuj z niej trzy nowe dania: jedno śniadanie, jeden obiad i jedną zupę na dwa dni. Po czterech tygodniach masz 12 sprawdzonych przepisów, a to wystarczy, żeby kuchnia roślinna została w domu także w lutym. Listę zakupów rób w niedzielę, z jednego rozdziału.
- Tydzień 1: śniadania. Owsianka, kasza jaglana z owocami albo musli to najłatwiejsza zmiana.
- Tydzień 2: zupy. Gotuj podwójną porcję i jedz ją przez dwa dni.
- Tydzień 3: jedno danie główne z kuchni, której jeszcze nie znasz: curry, dal albo zupa miso.
- Tydzień 4: deser i coś na święto, na przykład pierogi albo sernik ze słonecznika.
Zaznaczaj w książce przepisy, które się udały, i dopisuj zamiany składników ołówkiem. Po miesiącu to Twoja własna książka kucharska.
Co zrobić za darmo, zanim kupisz książkę?
Przez tydzień jedz roślinnie tylko obiady i zapisuj, co Ci smakowało. Zrób przegląd szafki: kasze, ryż, soczewica, fasola, ciecierzyca i przyprawy to podstawa większości przepisów z tych książek. Dopiero potem wybierz kuchnię, która najbardziej pasuje do Twoich smaków.
- Sprawdź, co już jesz roślinnie. Pierogi ruskie, placki ziemniaczane, fasolka po bretońsku bez kiełbasy, zupa pomidorowa na warzywach. Wiele polskich dań wymaga jednej zamiany.
- Zrób listę ulubionych smaków. Jeśli lubisz ostre przyprawy, kuchnia indyjska. Jeśli łagodne i kiszone, koreańska albo polska.
- Policz porcje warzyw. NHS zaleca co najmniej 5 porcji warzyw i owoców dziennie. To dobry miernik, czy dieta roślinna jest zróżnicowana.
- Umów się z kimś. Veganuary we dwoje albo z rodziną łatwiej doprowadzić do końca miesiąca.
Kiedy porozmawiać z lekarzem lub dietetykiem?
Przed zmianą diety warto porozmawiać z lekarzem lub dietetykiem, jeśli jesteś w ciąży, karmisz piersią, planujesz dietę roślinną dla dziecka albo przyjmujesz leki na stałe. NHS przypomina, że w ciąży i przy karmieniu trzeba szczególnie zadbać o witaminy i składniki mineralne.
NIH podaje, że organizm magazynuje dużo witaminy B12, dlatego objawy jej niedoboru mogą pojawić się dopiero po kilku latach, a poziom B12 może sprawdzić lekarz. Według NIH na wchłanianie B12 wpływają też niektóre leki, na przykład leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego. NHS dodaje, że dzieci na diecie wegańskiej potrzebują dużej różnorodności jedzenia, żeby dostarczyć energii i witamin potrzebnych do wzrostu. Książka kucharska podpowiada, co ugotować, a plan żywienia dla konkretnej osoby ustala specjalista.
Źródła i dane wydań w jednej tabeli
W tabeli zebraliśmy źródła tego wpisu: stronę NHS o diecie wegańskiej, kartę informacyjną NIH o witaminie B12, stronę organizacji Veganuary, katalog Biblioteki Narodowej z metryczkami wydań oraz karty produktów z opisami wydawców, liczbą stron, rokiem wydania i ceną z 18 listopada 2026 roku.
| Źródło | Czego dotyczy | Co podaje dokument lub karta | Jak czytać |
|---|---|---|---|
| NHS: The vegan diet (przegląd 5 czerwca 2026) | dieta wegańska | czym jest dieta wegańska; co najmniej 5 porcji warzyw i owoców; produkty wzbogacane lub suplementy z witaminą D, B12, jodem, selenem i wapniem; źródła wapnia, żelaza, B12 i omega-3 (w tym chia); ciąża, karmienie i dzieci | informacja dla pacjenta, Wielka Brytania |
| NIH Office of Dietary Supplements: Vitamin B12 | witamina B12 | 2,4 mcg dziennie dla dorosłych; rośliny nie zawierają B12, jeśli nie są wzbogacone; weganie mogą jej nie dostarczać; żadna forma w suplementach nie okazała się lepsza; zapasy w organizmie; badanie poziomu u lekarza; wpływ niektórych leków | karta informacyjna, USA |
| Veganuary: About Us | akcja Veganuary | organizacja charytatywna zarejestrowana w Anglii i Walii, zachęca do spróbowania kuchni wegańskiej | strona organizatora |
| Katalog Biblioteki Narodowej | metryczki wydań | tłumacze (Krzysztof Światły, Justyna Sadczuk), tytuły oryginałów (Vegan Richa's Indian Kitchen, Japon: la tradition du végétal, The Korean Vegan Cookbook, Top 100 Juices, Sprouts), podtytuły, fotografie i ilustracje | dane bibliograficzne po ISBN |
| Karty produktów (18.11.2026) | opis treści, strony, przepisy, cena | opisy wydawców (Purana, Pascal), liczba stron, rok wydania i liczba przepisów z kart, opisy producentów żywności i suplementów, ceny brutto ze sklepu | dane wydawców i sklepu |
Najczęstsze pytania
Kuchnia wegańska: od czego zacząć?
Od jednej prostej książki i trzech nowych dań w tygodniu. Na start polecamy „Kuchnię Jogina” Piotra Henschkego (182 strony, 52,16 zł) albo „Wegańską kuchnię na co dzień” Richy Hingle (288 stron, 51,30 zł).
Co to jest Veganuary?
To akcja, w której przez cały styczeń jemy wyłącznie roślinnie. Prowadzi ją brytyjska organizacja charytatywna o tej samej nazwie, która zachęca do spróbowania kuchni wegańskiej. Dla wielu osób to postanowienie noworoczne na jeden miesiąc.
Jaka książka kucharska wegańska na prezent?
„Smakowitości” (100 przepisów według pór roku, zdjęcia w stylu retro, 85,41 zł) albo „Koreańska kuchnia wegańska” (340 stron z rodzinnymi historiami autorki, 66,41 zł). Obie zdążysz kupić przed świętami.
Jaka książka z wegańską kuchnią indyjską?
„Wegańska kuchnia indyjska” Richy Hingle: 274 strony, przepisy krok po kroku, dal, curry i chlebki, 66,41 zł. Wydawca zaznacza, że wiele dań nie zawiera soi i glutenu.
Czy w tych książkach są zdjęcia potraw?
Według katalogu Biblioteki Narodowej fotografie mają książki indyjska, japońska, koreańska, „Smakowitości”, „Poszukiwacze” i „Jadalne kwiaty”, a kolorowe ilustracje „Kuchnia Jogina” i „100 najlepszych soków”. „Kiełki” mają ilustracje Michaela Parmana. Dla dwóch książek ani karta, ani katalog tego nie podają.
Ile kosztuje jeden przepis z książki kucharskiej?
Liczbę przepisów podają karty trzech książek: przepis w „100 najlepszych sokach” kosztuje 0,28 zł, w „Jadalnych kwiatach” 0,41 zł, a w „Smakowitościach” 0,85 zł. Dla pozostałych liczymy koszt 100 stron: od 17,27 zł do 40,12 zł.
Czy na diecie wegańskiej trzeba brać witaminę B12?
NHS pisze, że źródła B12 dla wegan są ograniczone i suplement może być potrzebny. Według NIH rośliny nie zawierają B12, jeśli nie są nią wzbogacone. Dorosły potrzebuje średnio 2,4 mcg dziennie.
Czy „Kuchnia Jogina” to książka tylko dla joginów?
Nie. Wydawca pisze, że to praktyczne i łatwe w przygotowaniu przepisy dla każdego, kto chce żyć aktywnie. W spisie są owsianka, bigos, pierożki i zupy, a obok krótkie teksty o jodze.
Podsumowanie
Veganuary to dobry pretekst, żeby przez miesiąc gotować roślinnie, a dobra książka kucharska sprawia, że po styczniu zostają w domu nowe dania. Na start wybierz „Kuchnię Jogina” za 52,16 zł albo „Wegańską kuchnię na co dzień” za 51,30 zł. Na prezent pod choinkę dobrze sprawdzą się „Smakowitości” albo „Koreańska kuchnia wegańska”, a dla fanów kuchni indyjskiej książka Richy Hingle. Pamiętaj o witaminie B12 i witaminie D, o których piszą NHS i NIH. Wszystkie książki z tego wpisu znajdziesz w księgarni, a olej kokosowy, nasiona i bakalie w kategorii zdrowa żywność. Wybierz swoją pierwszą książkę z tabel powyżej. Jeśli zamiast kuchni wegańskiej wolisz gotować według medycyny chińskiej, zajrzyj do wpisu dieta pięciu przemian: książki z przepisami.
Informacje zawarte w artykule mają charakter ogólny i edukacyjny. Książki przedstawiają przepisy i poglądy ich autorów, a treści na blogu nie zastępują porady lekarza ani dietetyka.
Źródła
- NHS: The vegan diet (przegląd strony 5 czerwca 2026)
- NIH Office of Dietary Supplements: Vitamin B12, Fact Sheet for Consumers
- Veganuary: About Us
- Biblioteka Narodowa: katalog (metryczki wydań po numerach ISBN: tłumacze, tytuły oryginałów, ilustracje)
- Karty produktów i opisy wydawców (Purana, Pascal) oraz karty produktów spożywczych i suplementów w sklepie uzdrowiskowespa.pl, ceny z 18.11.2026
Zostaw komentarz