Maca, żeń-szeń i buzdyganek: na energię i libido. Co piszą producenci i ile brać

Listopad to miesiąc, w którym wiele osób szuka czegoś na energię. W koszyku lądują wtedy trzy rośliny o egzotycznych nazwach: maca z peruwiańskich Andów, żeń-szeń z Korei i buzdyganek naziemny. Wszystkie trzy znajdziesz też w formułach, które producenci przeznaczają dla kobiet i mężczyzn dbających o libido i witalność.

Maca to zmielony korzeń, który dosypuje się do koktajlu albo owsianki. Żeń-szeń kupuje się najczęściej jako standaryzowany ekstrakt w kapsułce, a buzdyganek jako herbatę w saszetkach albo ekstrakt w formule z kilkoma roślinami. Żadna z tych roślin nie ma w Unii Europejskiej zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych, dlatego w tym wpisie trzymamy się tego, co producenci piszą na etykietach, oraz liczb z monografii Europejskiej Agencji Leków i z przeglądów naukowych.

Poniżej wyjaśniamy, czym różnią się te trzy rośliny, ile macy, żeń-szenia i buzdyganka jest w każdym produkcie, ile brać i jak długo, o której porze najlepiej przyjmować kapsułkę i co producenci piszą w ostrzeżeniach. Porównujemy 13 produktów z naszego sklepu z porcją i kosztem dnia. Ceny podajemy według naszego sklepu z 6 listopada 2026 roku.

W skrócie

• Maca: zmielony korzeń z Andów, który w suchej masie ma około 10 % białka i 59 % węglowodanów. Producent Astron poleca 1 do 2 łyżeczek dziennie, a w badaniach dorośli dostawali zwykle 1,5 do 3 g macy dziennie przez 8 do 12 tygodni. Dzień z macą w proszku kosztuje około 0,46 zł.
• Żeń-szeń: liczą się ginsenozydy. ForMeds Korean Ginseng ma 24 mg ginsenozydów w kapsułce. Europejska Agencja Leków opisuje tradycyjne stosowanie korzenia przy objawach osłabienia, takich jak zmęczenie i słabość, przez okres do 3 miesięcy.
• Buzdyganek: w herbacie HERBEX są 2 g ziela w saszetce, a producent podaje najwyżej 1 saszetkę dziennie. W kapsułkach ForMeds jest 115 mg ekstraktu z owocu z 46 mg saponin, razem z macą i żeń-szeniem.
• Co NIE działa: kapsułka raz na kilka dni i ocena po tygodniu. Te rośliny przyjmuje się codziennie, o stałej porze, a w badaniach nad macą wyniki oceniano po 8 do 12 tygodniach.
• Za darmo: stałe pory snu, światło dzienne rano i codzienny spacer. Zanim kupisz formułę z buzdygankiem, przeczytaj też jedno zdanie z etykiety: producent pisze, żeby nie stosować jej przy lekach na nadciśnienie lub cukrzycę.

Spis treści

• Maca, żeń-szeń i buzdyganek: czym się różnią?
• Maca peruwiańska: co to za roślina i co zawiera korzeń?
• Maca w proszku czy w tabletkach i kapsułkach?
• Ile macy dziennie i jak długo ją brać?
• Żeń-szeń koreański: ile ginsenozydów i jaka dawka?
• Buzdyganek naziemny: co zawiera i jak go pić?
• Formuły dla mężczyzn: libimen czy Libido Men Plus?
• Formuły dla kobiet: libifem czy Libido Fem Plus?
• Tabela: 13 produktów, skład, porcja i koszt dnia
• Który produkt wybrać na start?
• Jak brać, żeby ocenić efekt?
• Co zrobić za darmo dla energii?
• Ostrzeżenia z etykiet: ciąża, ciśnienie, cukrzyca i leki
• Najczęstsze pytania

Maca, żeń-szeń i buzdyganek: czym się różnią?

To trzy różne rośliny z trzech części świata. Maca to korzeń z rodziny kapustowatych uprawiany w Andach, żeń-szeń koreański to korzeń z rodziny araliowatych, a buzdyganek naziemny to roślina z rodziny parolistnikowatych, z której używa się ziela i owoców. Każda ma inne związki, które producenci podają na etykiecie: makaeny i makamidy, ginsenozydy oraz saponiny.

• Maca (Lepidium meyenii): zmielony korzeń do jedzenia albo ekstrakt w kapsułce. Przy ekstrakcie producent podaje ilość makaenów i makamidów, czyli związków, które występują tylko w tej roślinie.
• Żeń-szeń koreański (Panax ginseng): ekstrakt z korzenia standaryzowany na ginsenozydy. W kapsułce ForMeds stanowią one 12 % ekstraktu.
• Buzdyganek naziemny (Tribulus terrestris): ziele w herbacie albo ekstrakt z owocu w kapsułce, standaryzowany na saponiny.

Wszystkie trzy rośliny są składnikami suplementów diety, a maca w proszku bywa też zwykłą żywnością, tak jak Maca Astron. Unijny rejestr oświadczeń zdrowotnych nie ma zatwierdzonych oświadczeń dla żadnej z nich, dlatego producenci podają na etykietach ilości ekstraktów i substancji czynnych. Najwięcej danych urzędowych ma żeń-szeń: Europejska Agencja Leków (EMA) opisała jego dawki w monografii ziołowej przyjętej w 2024 roku.

W formułach ForMeds rośliny występują razem. ForMeds BICAPS libimen łączy buzdyganek, macę i żeń-szeń, a ForMeds BICAPS libifem dla kobiet macę, żeń-szeń i ashwagandhę. Dlatego najpierw opisujemy każdą roślinę osobno, a potem gotowe formuły i ich koszt.

Maca peruwiańska: co to za roślina i co zawiera korzeń?

Maca (Lepidium meyenii), nazywana też pieprzycą peruwiańską, to roślina z rodziny kapustowatych, krewna rzepy, gorczycy i rzeżuchy. Rośnie wyłącznie w środkowych Andach, na wysokości 4000 do 4500 m, i jest tam uprawiana od ponad 2000 lat. Jada się jej bulwiasty korzeń, który po wysuszeniu zawiera około 10 % białka i 59 % węglowodanów.

Częścią jadalną jest zgrubienie korzenia, długie na 10 do 14 cm i szerokie na 3 do 5 cm. Według przeglądu Gonzalesa z 2012 roku sucha maca ma 10,2 % białka, 59 % węglowodanów, 2,2 % tłuszczów i 8,5 % błonnika, a świeży korzeń składa się w 80 % z wody. Jak inne rośliny kapustowate, maca zawiera glukozynolany.

Najciekawsze są związki, których nie ma w żadnej innej roślinie: makaeny, makamidy, makarydyna i alkaloidy macy. Przegląd zwraca uwagę, że ich ilość różni się między partiami od różnych producentów. Właśnie dlatego producenci ekstraktów podają na etykiecie, ile makaenów i makamidów jest w kapsułce.

W Peru macę po zbiorze suszy się naturalnie, a wysuszone korzenie są twarde jak kamień i dają się przechowywać latami. Przed jedzeniem gotuje się je w wodzie, a najczęściej pije się z nich napój. Mieszkańcy Andów jedzą macę w dużych ilościach, według przeglądu ponad 20 g suszonego korzenia dziennie.

Maca czarna, czerwona czy żółta?

Korzenie macy mają różne kolory. W samym Carhuamayo w regionie Junín opisano 13 odmian barwnych, od białej do czarnej. Badania najczęściej porównują trzy z nich: czarną, żółtą i czerwoną, bo różnią się składem. Maca Astron 100 g to zmielony korzeń bez podziału na kolory: jasny proszek z jednego składnika, bez dodatków.

Maca w proszku czy w tabletkach i kapsułkach?

Proszek to sam zmielony korzeń, który odmierzasz łyżeczką i dodajesz do jedzenia. Kapsułka zawiera ekstrakt, czyli skoncentrowaną macę w ilości kilkudziesięciu miligramów, zwykle razem z innymi roślinami. Proszek wybierz do koktajli i owsianki, a kapsułkę, jeśli chcesz stałej porcji z podaną ilością makaenów i makamidów i nie chcesz niczego odmierzać.

Maca Astron to 100 % zmielonego korzenia maca. Producent poleca 1 do 2 łyżeczek dziennie, zmieszanych z wodą lub mlekiem. Proszek nie ma kofeiny, więc pasuje do śniadania razem z kawą albo zamiast niej. Opakowanie 100 g wystarcza na około 4 tygodnie przy jednej łyżeczce dziennie i na około 2 tygodnie przy dwóch.

Jeśli szukasz macy w tabletkach, w naszym sklepie znajdziesz ją w kapsułkach z pullulanu, w formułach ForMeds. W wersjach dla kobiet jest 100 mg ekstraktu z korzenia maca, w tym 0,6 mg makaenów i makamidów. W wersjach dla mężczyzn jest 50 mg ekstraktu, w tym 0,3 mg makaenów i makamidów. Jedna kapsułka to cała porcja dzienna.

Jak jeść macę w proszku?

• W koktajlu: łyżeczka macy z bananem, kakao i mlekiem albo napojem roślinnym.
• W owsiance: wymieszaj proszek z ciepłą owsianką tuż przed jedzeniem. To najprostszy sposób, żeby jeść macę na ciepło, tak jak w Peru.
• W jogurcie lub twarożku: łyżeczka na miseczkę, z miodem albo owocami.
• Z wodą lub mlekiem: tak poleca producent, 1 do 2 łyżeczek na szklankę.

Ile macy dziennie i jak długo ją brać?

Producent Astron poleca 1 do 2 łyżeczek proszku dziennie, zmieszanych z wodą lub mlekiem. W badaniach opisanych w przeglądzie Gonzalesa z 2012 roku dorośli dostawali zwykle 1,5 do 3 g macy dziennie przez 8 do 12 tygodni. W kapsułkach ForMeds porcja to 50 albo 100 mg ekstraktu raz dziennie, w trakcie posiłku.

Plan na start jest prosty: łyżeczka macy do śniadania codziennie przez 8 do 12 tygodni. Przy jednej łyżeczce dziennie opakowanie 100 g za 12,99 zł starcza na około 4 tygodnie, czyli dzień kosztuje około 0,46 zł. Na pełne 12 tygodni potrzebujesz 3 opakowań, razem 38,97 zł. Przy dwóch łyżeczkach dziennie koszt dnia rośnie do około 0,93 zł.

Proszek możesz dodawać o dowolnej porze, ale najwygodniej trzymać się jednej: kiedy maca stoi obok płatków i kawy, łatwo o niej pamiętać. Kapsułki z macą i roślinami o działaniu pobudzającym producenci zalecają rano albo w pierwszej połowie dnia. Więcej o łączeniu macy z ashwagandhą piszemy we wpisie Ashwagandha czy różeniec: który wybrać.

Żeń-szeń koreański: ile ginsenozydów i jaka dawka?

Żeń-szeń koreański (Panax ginseng) to korzeń z rodziny araliowatych, a o jego sile mówią ginsenozydy. ForMeds Korean Ginseng ma w kapsułce 200 mg ekstraktu standaryzowanego na 12 % ginsenozydów, czyli 24 mg. Europejska Agencja Leków opisuje tradycyjne stosowanie korzenia żeń-szenia przy objawach osłabienia, takich jak zmęczenie i słabość.

Monografię żeń-szenia komitet ziołowy EMA przyjął w nowej wersji 29 maja 2024 roku. Opisuje w niej osobno żeń-szeń biały i czerwony oraz dawki dla wielu postaci. Dla dorosłych i osób starszych to między innymi 600 do 2000 mg sproszkowanego korzenia dziennie, 1 do 2 g korzenia w 150 ml wody jako odwar 2 do 3 razy dziennie albo 40 do 200 mg suchego ekstraktu zawierającego 4 % ginsenozydów. Stosowanie trwa do 3 miesięcy.

ForMeds Korean Ginseng 60 kapsułek przyjmuje się raz dziennie, w trakcie posiłku, najlepiej rano lub w pierwszej połowie dnia. Poza ekstraktem kapsułka ma 100 mg inuliny z korzenia cykorii. Opakowanie starcza na 60 dni, czyli dzień kosztuje 0,88 zł. Producent poleca łączyć ją z magnezem z witaminą B6, koenzymem Q10 i ashwagandhą z tej samej serii.

Żeń-szeń koreański jest też we wszystkich czterech formułach ForMeds dla kobiet i mężczyzn: 50 mg ekstraktu w kapsułce, w tym 6 mg ginsenozydów. W herbacie HERBEX Mózg i Pamięć korzeń żeń-szenia to 10 % mieszanki, czyli około 0,15 g w saszetce, obok miłorzębu, zielonej herbaty i damiany. Producent pisze, że żeń-szeń poprawia koncentrację i sprawność umysłową. Inne zioła na koncentrację opisujemy we wpisie herbata na pamięć i koncentrację.

Żeń-szeń syberyjski to inna roślina

Żeń-szeń syberyjski, czyli eleuterokok kolczasty (Eleutherococcus senticosus), należy do tej samej rodziny araliowatych, ale to inny gatunek niż żeń-szeń koreański. EMA ma dla niego osobną monografię: tradycyjnie przy objawach osłabienia, takich jak zmęczenie i słabość, od 0,75 do 3 g sproszkowanego korzenia dziennie, najdłużej przez 2 miesiące.

Herbarium Żeń-szeń & Bacopa krople 50 ml to poranna kompozycja: 25 kropli raz dziennie pod język. Producent podaje w porcji 1476 mg korzenia żeń-szenia syberyjskiego i 1181 mg ziela bakopy w postaci ekstraktów DER 10:1, rozpuszczonych w złotym oleju konopnym. Według producenta żeń-szeń pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia oraz wspiera energię i siły witalne. Butelka starcza na 50 dni, czyli 1,02 zł dziennie.

Buzdyganek naziemny: co zawiera i jak go pić?

Buzdyganek naziemny (Tribulus terrestris) to roślina z rodziny parolistnikowatych, która rośnie w ciepłych regionach Europy, Azji i Afryki. W herbacie jest jego ziele, a w kapsułkach ekstrakt z owocu standaryzowany na saponiny. HERBEX pisze o swojej herbacie z jednego zioła, że buzdyganek naziemny wspiera pożądanie seksualne.

Saponiny to związki, na które standaryzuje się ekstrakty z buzdyganka. Europejska Agencja Leków w 2024 roku opisała jedyny preparat z ziela buzdyganka na unijnym rynku leków roślinnych: suchy ekstrakt z co najmniej 45 % saponin furostanolowych, liczonych jako protodioscyna, dopuszczony w Bułgarii od 1981 roku. Monografii ziołowej dla buzdyganka komitet EMA nie przyjął, dlatego dawki podajemy wprost z etykiet producentów.

• HERBEX Buzdyganek naziemny 20 x 2 g: samo ziele, 2 g w saszetce. Zalej saszetkę 0,3 l wrzącej wody i parz 10 minut (na polskiej części pudełka producent podaje 15 minut albo kilka minut gotowania). Najwyżej 1 saszetka dziennie i nie długotrwale. Pudełko starcza na 20 dni, dzień kosztuje 0,68 zł.
• HERBEX Niebieskie źródło z buzdygankiem: pięć ziół w saszetce 3 g: buzdyganek, damiana, gotu kola, wrzos i ślaz maurytański. Producent pisze, że mieszanka „korzystnie wpływa nie tylko na witalność seksualną, ale wspiera także wytrzymałość i sprawność fizyczną”. 1 saszetka na 0,5 l wody, najwyżej raz dziennie, 0,65 zł za dzień.
• HERBEX Witalność i równowaga hormonalna: buzdyganek stanowi 61 % mieszanki, czyli około 1,8 g w saszetce, obok wrzosu, wąkrotki azjatyckiej, ślazu dzikiego i damiany. Producent pisze, że buzdyganek i damiana pozytywnie wpływają na równowagę hormonalną. 1 saszetka na 0,5 l wody raz dziennie, 0,70 zł za dzień.

W kapsułkach buzdyganek ma postać ekstraktu z owocu: 115 mg w kapsułce, w tym 46 mg saponin. Tak jest w obu formułach ForMeds dla mężczyzn, które opisujemy niżej. Kapsułka to wygodna stała porcja, a herbata to najtańszy sposób, żeby poznać smak buzdyganka i zrobić z naparu codzienny rytuał.

Formuły dla mężczyzn: BICAPS libimen czy Libido Men Plus?

Obie formuły ForMeds mają w kapsułce ten sam skład: 115 mg ekstraktu z buzdyganka z 46 mg saponin, 50 mg ekstraktu z macy, 50 mg ekstraktu z żeń-szenia koreańskiego z 6 mg ginsenozydów, 40 mg ekstraktu z guarany z 8,8 mg kofeiny i 40 mg ekstraktu z kory muira puama. Różnią się ceną, serią i zaleceniem pory dnia.

• ForMeds BICAPS libimen: 65,49 zł za 60 kapsułek, czyli 1,09 zł dziennie. Producent przeznacza go dla mężczyzn dbających o libido i witalność i zaleca 1 kapsułkę w trakcie posiłku, rano lub w pierwszej połowie dnia.
• ForMeds Female Formula Libido Men Plus: 69,99 zł za 60 kapsułek, czyli 1,17 zł dziennie. To wersja dla partnerów z linii female formula. Producent opracował ją z myślą o mężczyznach, którzy chcą zadbać o libido, energię i witalność, i pozwala brać kapsułkę o dowolnej porze dnia. Osoby wrażliwe na kofeinę mogą wybrać pierwszą połowę dnia.

Muira puama (Ptychopetalum olacoides) to krzew lub niewielkie drzewo z lasów Amazonii, a w kapsułce jest ekstrakt z jego kory. Guarana dodaje do kapsułki niewielką ilość kofeiny. Producent BICAPS libimen poleca łączyć go z trzema produktami serii: cynkiem, magnezem z witaminą B6 oraz witaminami E i C. Te składniki, inaczej niż rośliny, mają zatwierdzone oświadczenia zdrowotne.

ForMeds BICAPS Zinc ma 25 mg cynku i 2,5 mg miedzi w kapsułce. Cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowej płodności i prawidłowych funkcji rozrodczych oraz w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi. Kapsułka kosztuje 0,68 zł, więc zestaw libimen z cynkiem to 1,77 zł dziennie. ForMeds BICAPS Mag B6 daje 187,5 mg magnezu i 1,4 mg witaminy B6 w 2 kapsułkach, a magnez i witamina B6 przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.

Formuły dla kobiet: BICAPS libifem czy Libido Fem Plus?

W kapsułce obu formuł jest sześć roślin: po 100 mg ekstraktów z macy, żurawiny, niepokalanka i ashwagandhy, 50 mg ekstraktu z żeń-szenia koreańskiego i 40 mg ekstraktu z kory muira puama. Obie kosztują 83,99 zł za 60 kapsułek, czyli 1,40 zł dziennie. Różnią się serią i zaleceniem pory przyjmowania.

Producent podaje w kapsułce także ilości substancji czynnych: 0,6 mg makaenów i makamidów z macy, 10 mg procyjanidyn z żurawiny, 0,6 mg aukubiny z niepokalanka, 10 mg witanolidów z ashwagandhy i 6 mg ginsenozydów z żeń-szenia. Formuła nie ma kofeiny ani guarany.

• ForMeds BICAPS libifem: producent przeznacza go dla kobiet na libido i energię i zaleca 1 kapsułkę w trakcie posiłku, rano lub w południe, ze względu na składniki o właściwościach pobudzających.
• ForMeds Female Formula Libido Fem Plus: producent opracował go z myślą o kobietach, które chcą zadbać o swoje libido. 1 kapsułka dziennie w trakcie posiłku, o dowolnej porze, regularnie każdego dnia.

Dla pary najprościej wybrać obie wersje z jednej linii: Libido Fem Plus i Libido Men Plus razem kosztują 2,57 zł dziennie za dwie osoby, a każde opakowanie starcza na 60 dni. Ashwagandhę z tych formuł, jej witanolidy i porównanie z różeńcem opisujemy szerzej we wpisie o ashwagandzie. Jeśli wolisz samą ashwagandhę w wyższej porcji, wybierz ForMeds BICAPS Ashwagandha. Wszystkie 10 formuł z linii female formula, od cyklu po menopauzę, porównujemy we wpisie ForMeds Female Formula: która na co.

Tabela: 13 produktów, skład, porcja i koszt dnia

Najtańszy dzień daje maca w proszku Astron: około 0,46 zł przy łyżeczce dziennie. Herbaty HERBEX z buzdygankiem kosztują 0,65 do 0,70 zł za saszetkę, kapsułka żeń-szenia ForMeds 0,88 zł, a formuły z kilkoma roślinami od 1,09 zł za BICAPS libimen do 1,40 zł za wersje dla kobiet.

Koszt dnia liczymy z ceny opakowania i porcji z etykiety. Przy herbatach to cena jednej saszetki, przy Mózg i Pamięć dwóch saszetek, bo producent poleca 2 filiżanki dziennie.

Który produkt wybrać na start?

Wybór zależy od tego, czego szukasz. Do koktajlu i owsianki weź macę w proszku, na poranną energię kapsułkę żeń-szenia, a jeśli chcesz jednej kapsułki z kilkoma roślinami, formułę ForMeds dla mężczyzn albo dla kobiet. Herbaty z buzdygankiem to najtańszy sposób, żeby spróbować buzdyganka w naparze, za mniej niż 14 zł za pudełko.

• Do śniadania: Maca Astron, łyżeczka do koktajlu albo owsianki, około 0,46 zł dziennie.
• Na poranne zmęczenie: ForMeds Korean Ginseng rano z posiłkiem, a do tego ForMeds BICAPS Mag B6, który producent żeń-szenia poleca do łączenia. Razem 2,13 zł dziennie.
• Dla mężczyzny: BICAPS libimen z BICAPS Zinc, tak jak poleca producent, 1,77 zł dziennie.
• Dla kobiety: Libido Fem Plus albo BICAPS libifem, 1,40 zł dziennie.
• Dla pary: Libido Fem Plus i Libido Men Plus z jednej linii, 2,57 zł dziennie za dwie osoby.
• W naparze: HERBEX Buzdyganek naziemny, Niebieskie źródło albo Witalność i równowaga hormonalna, 0,65 do 0,70 zł za kubek.
• W kroplach: Herbarium Żeń-szeń & Bacopa, 25 kropli rano.

Formuła ForMeds ma już w sobie macę i żeń-szeń, więc wystarczy jedna kapsułka dziennie. Producent przypomina, że przy kilku produktach z jednej serii ilości tych samych składników się sumują, na przykład niepokalanek w Libido Fem Plus i w innych formułach female formula.

Jak brać macę, żeń-szeń i buzdyganek, żeby ocenić efekt?

Bierz jeden produkt codziennie, o stałej porze, w trakcie posiłku i w porcji z etykiety. Kapsułki z żeń-szeniem i guaraną najlepiej rano albo w pierwszej połowie dnia. Po 8 do 12 tygodniach oceń, jak się czujesz, bo tyle trwały badania nad macą, a EMA opisuje stosowanie żeń-szenia przez okres do 3 miesięcy.

1. Jedna zmiana naraz. Zacznij od jednego produktu. Gdy zaczniesz trzy naraz, trudno ocenić, który ci służy.
2. Stała pora. Kapsułka przy śniadaniu, maca w porannym koktajlu, herbata o tej samej porze każdego dnia.
3. Krótka notatka. Raz w tygodniu zapisz w telefonie, jak oceniasz energię i samopoczucie w skali od 1 do 10. Po 8 tygodniach masz porównanie czarno na białym.
4. Czas stosowania z etykiety. Herbatę z buzdyganka HERBEX producent zaleca pić najwyżej raz dziennie i nie długotrwale, więc pudełko 20 saszetek to wygodna seria z przerwą. Żeń-szeń koreański według EMA stosuje się do 3 miesięcy, a eleuterokok do 2 miesięcy.
5. Kofeina. Libimen i Libido Men Plus mają 8,8 mg kofeiny z guarany w kapsułce. Jeśli pijesz dużo kawy albo źle zasypiasz, bierz kapsułkę rano.

Co zrobić za darmo dla energii na co dzień?

Najwięcej energii dają nawyki, które nic nie kosztują: stałe pory zasypiania i wstawania, światło dzienne rano, codzienny spacer i regularne posiłki. W listopadzie dni są krótkie, więc warto wyjść na zewnątrz przed południem, choćby na kwadrans. Maca, żeń-szeń i buzdyganek najlepiej pasują do takiego planu dnia jako stały, poranny rytuał.

Za darmo możesz też ułożyć sobie poranek tak, żeby suplement był jego częścią: słoik macy obok płatków, kapsułka obok kubka, saszetka herbaty przy czajniku. Bliskość i ochota na nią też lubią czas: wspólny spacer, kolacja bez telefonów i wieczór bez pracy kosztują mniej niż jakikolwiek produkt z tej listy.

Ostrzeżenia z etykiet: ciąża, ciśnienie, cukrzyca i leki

Producenci formuł z buzdygankiem piszą, żeby nie stosować ich przy lekach na nadciśnienie lub cukrzycę. Żeń-szeń, buzdyganek i formuły z niepokalankiem nie są przeznaczone dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Jeśli przyjmujesz leki na stałe albo chorujesz przewlekle, przed zakupem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą i pokaż mu skład z etykiety.

• Buzdyganek w kapsułkach (BICAPS libimen, Libido Men Plus): według producenta nie stosować przy lekach na nadciśnienie lub cukrzycę. Kapsułka zawiera 8,8 mg kofeiny, a przy Libido Men Plus producent dodaje, że ze względu na kofeinę nie zaleca się jej u dzieci i kobiet w ciąży.
• Herbaty z buzdygankiem HERBEX: nie dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących. Przy Witalności i równowadze hormonalnej producent pisze o dzieciach poniżej 6 lat. Buzdyganek naziemny najwyżej 1 saszetka dziennie, bez długotrwałego stosowania.
• Żeń-szeń koreański: ForMeds podaje, że w ciąży i podczas karmienia piersią można go stosować tylko po konsultacji z lekarzem, a przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków zaleca konsultację z lekarzem. EMA nie zaleca żeń-szenia w ciąży, w czasie karmienia i u osób poniżej 18 lat i wymienia możliwe dolegliwości żołądkowe, reakcje nadwrażliwości, takie jak pokrzywka i swędzenie, oraz bezsenność.
• Żeń-szeń syberyjski w kroplach Herbarium: według producenta nie w ciąży i w laktacji. EMA nie zaleca eleuterokoka u dzieci poniżej 12 lat.
• Formuły dla kobiet: Libido Fem Plus nie jest dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących i według producenta nie łączy się go z lekami uspokajającymi, nasennymi i przeciwpadaczkowymi. Ze względu na niepokalanek osoby przyjmujące antagonistów dopaminy, estrogeny lub antyestrogeny oraz osoby z chorobą nowotworową lub chorobą przysadki mózgowej powinny najpierw porozmawiać z lekarzem. Przy BICAPS libifem producent prosi o konsultację z lekarzem w ciąży, podczas karmienia, przy chorobach przewlekłych i lekach.
• Maca w proszku: Astron podaje na opakowaniu termin przydatności i sposób przechowywania.

Jeśli spadek energii albo ochoty na bliskość utrzymuje się tygodniami, porozmawiaj o tym z lekarzem rodzinnym. Zmęczenie bywa sygnałem, który warto sprawdzić w gabinecie, a lekarz dobierze badania do twojej sytuacji.

Najczęstsze pytania

Co daje maca?
Maca to korzeń z peruwiańskich Andów, który w suchej masie ma około 10 % białka i 59 % węglowodanów oraz związki występujące tylko w tej roślinie, makaeny i makamidy. ForMeds przeznacza formuły z macą dla kobiet i mężczyzn dbających o libido i energię. Maca nie ma zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych, dlatego etykiety podają ilość ekstraktu i makamidów.

Ile macy dziennie?
Producent Maca Astron poleca 1 do 2 łyżeczek proszku dziennie, zmieszanych z wodą lub mlekiem. W badaniach dorośli dostawali zwykle 1,5 do 3 g macy dziennie przez 8 do 12 tygodni. W kapsułkach ForMeds porcja to 50 albo 100 mg ekstraktu raz dziennie.

Maca w tabletkach czy w proszku: co wybrać?
Proszek jest najtańszy, około 0,46 zł dziennie, i pasuje do koktajli, owsianki i jogurtu. Kapsułka daje stałą porcję z podaną ilością makaenów i makamidów, zwykle razem z innymi roślinami, i nie trzeba niczego odmierzać. W naszym sklepie macę w kapsułkach mają formuły ForMeds dla kobiet i mężczyzn.

Czy macę trzeba gotować?
W Peru suszone korzenie gotuje się w wodzie przed jedzeniem, bo są twarde jak kamień. Zmielony proszek jest gotowy do użycia: producent Astron poleca wymieszać go z wodą lub mlekiem. Jeśli wolisz macę na ciepło, dodaj ją do ciepłej owsianki albo kakao z mlekiem.

Kiedy brać żeń-szeń: rano czy wieczorem?
Rano albo w pierwszej połowie dnia, w trakcie posiłku. Tak zaleca ForMeds przy kapsułce Korean Ginseng i przy formułach z żeń-szeniem, a Herbarium przy kroplach z żeń-szeniem syberyjskim. Poranna pora pasuje też do rytmu dnia, bo energia przydaje się w pracy, a nie przed snem.

Jak długo można brać żeń-szeń?
Europejska Agencja Leków opisuje stosowanie korzenia żeń-szenia koreańskiego przez okres do 3 miesięcy, a żeń-szenia syberyjskiego najdłużej przez 2 miesiące. Opakowanie ForMeds Korean Ginseng 60 kapsułek starcza na 60 dni, a krople Herbarium 50 ml na 50 dni.

Czy herbatę z buzdyganka można pić codziennie?
Producent HERBEX podaje najwyżej 1 saszetkę dziennie i zaleca, żeby nie pić jej długotrwale. Pudełko 20 saszetek starcza na 20 dni, a dzień kosztuje 0,68 zł. Mieszanki Niebieskie źródło i Witalność i równowaga hormonalna też pije się raz dziennie, z 1 saszetki na 0,5 l wody.

Czy można łączyć macę z żeń-szeniem i buzdygankiem?
Tak, formuły ForMeds dla mężczyzn łączą wszystkie trzy rośliny w jednej kapsułce, a formuły dla kobiet macę z żeń-szeniem i ashwagandhą. Producent poleca też łączyć BICAPS libimen i BICAPS libifem z cynkiem, magnezem z witaminą B6 oraz witaminami E i C z tej samej serii.

Czy kobiety mogą brać buzdyganek i macę?
Macę tak: jest w formułach Libido Fem Plus i BICAPS libifem, które producent przeznacza dla kobiet. Formuły z buzdygankiem ForMeds przeznacza dla mężczyzn, a herbaty HERBEX z buzdygankiem są dla dorosłych. W ciąży i w czasie karmienia piersią producenci tych formuł i herbat zalecają z nich zrezygnować albo najpierw zapytać lekarza.

Podsumowanie

Maca, żeń-szeń i buzdyganek to trzy różne rośliny, które producenci łączą w formułach na energię, witalność i libido. Maca to zmielony korzeń z Andów do jedzenia, w porcji 1 do 2 łyżeczek dziennie. Żeń-szeń koreański ma najlepiej opisane dawki: monografia EMA podaje je dla proszku i ekstraktów, a kapsułka ForMeds zawiera 24 mg ginsenozydów. Buzdyganek pijesz jako herbatę najwyżej raz dziennie albo bierzesz jako ekstrakt w kapsułce. Każdy z tych produktów bierz codziennie i oceniaj po 8 do 12 tygodniach, a ostrzeżenia z etykiety przeczytaj przed zakupem.

Macę w proszku znajdziesz w kategorii Superfoods, żeń-szeń i formuły ForMeds w kategoriach Na energię i zmęczenie, Dla mężczyzn oraz Seria BICAPS ForMeds, herbaty z buzdygankiem w kategorii Naturalne herbaty ziołowe, a krople z żeń-szeniem syberyjskim w kategorii Suplementy w kroplach.

Przeczytaj także

• Ashwagandha czy różeniec górski: który wybrać? Krople, kapsułki, żelki i koszt dnia
• Witaminy na zmęczenie i brak energii: co wybrać?
• Herbata na pamięć i koncentrację: miłorząb, gotu kola i inne zioła
• ForMeds Female Formula: która na co, skład i z czym łączyć

Informacje w artykule mają charakter ogólny i edukacyjny i nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Pochodzenie, skład i tradycyjne spożycie macy oraz dawki z badań według przeglądu Gonzales (2012), dawki, czas stosowania, przeciwwskazania i działania niepożądane żeń-szenia według monografii EMA/HMPC z 29 maja 2024 roku, dane eleuterokoka według monografii EMA/HMPC dla Eleutherococcus senticosus, preparat z buzdyganka według stanowiska EMA/HMPC z 20 listopada 2024 roku, oświadczenia dla cynku, magnezu i witaminy B6 według rozporządzenia (UE) nr 432/2012, składy, porcje, sposób użycia, ostrzeżenia i opisy producentów według kart i etykiet (ForMeds, Astron, HERBEX, Herbarium św. Franciszka), a ceny według naszego sklepu z 6 listopada 2026 roku. Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety.

Źródła

• Gonzales G.F.: Ethnobiology and Ethnopharmacology of Lepidium meyenii (Maca), a Plant from the Peruvian Highlands. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2012 (uprawa od ponad 2000 lat na wysokości 4000 do 4500 m, skład suchego korzenia, 13 odmian barwnych, gotowanie i spożycie ponad 20 g dziennie, dawki 1,5 i 3 g dziennie, badania 8 i 12 tygodni)
• European Medicines Agency: Ginseng radix, European Union herbal monograph on Panax ginseng C.A.Mey., radix, Revision 1, EMA/HMPC/27744/2023, 29 maja 2024 (tradycyjne stosowanie przy objawach osłabienia, dawki, do 3 miesięcy, ciąża, osoby poniżej 18 lat, działania niepożądane)
• European Medicines Agency: Eleutherococci radix, monografia HMPC dla Eleutherococcus senticosus, EMA/HMPC/680618/2013 (0,75 do 3 g sproszkowanego korzenia, najdłużej 2 miesiące, dzieci poniżej 12 lat)
• European Medicines Agency: Tribuli terrestris herba, Public statement on Tribulus terrestris L., herba, EMA/HMPC/308436/2023, 20 listopada 2024 (suchy ekstrakt z co najmniej 45 % saponin furostanolowych jako protodioscyna, Bułgaria od 1981 roku)
• Komisja Europejska: unijny rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych (cynk, magnez, witamina B6)
• Karty i etykiety producentów: ForMeds (Korean Ginseng, BICAPS libimen, BICAPS libifem, Female Formula Libido Men Plus i Libido Fem Plus, BICAPS Zinc, BICAPS Mag B6, BICAPS Ashwagandha), Astron (Maca korzeń zmielony 100 g), HERBEX (Buzdyganek naziemny, Niebieskie źródło z buzdygankiem, Witalność i równowaga hormonalna, Mózg i Pamięć), Herbarium św. Franciszka (Żeń-szeń & Bacopa krople); opisy i składy na kartach produktów w naszym sklepie.