Tarczyca bajkalska: właściwości, dawkowanie, przeciwwskazania. Czy działa na tarczycę?

Kupujesz 100 g korzenia tarczycy bajkalskiej, bo opis obiecywał wszystko naraz: wątrobę, odporność, sen, serce i alergię. Koleżanka z Hashimoto pyta, czy to „na tarczycę”, skoro tak się nazywa. W internecie opinie są skrajne, od zachwytu po rozczarowanie, i trudno z nich wyciągnąć jakikolwiek wniosek.

Tarczyca bajkalska to korzeń azjatyckiej rośliny, którą w Chinach nazywa się huang qin. Z tarczycą, czyli gruczołem, łączy ją wyłącznie polska nazwa. Ma za sobą długą tradycję i bardzo dużo badań na komórkach i zwierzętach, ale Światowa Organizacja Zdrowia w swojej monografii korzenia w rubryce „zastosowania potwierdzone danymi klinicznymi” wpisuje: brak. Najpoważniejsze ryzyko opisane u ludzi to z kolei rzadkie uszkodzenie wątroby, czyli narządu, który opisy w sklepach najczęściej obiecują chronić.

Poniżej wyjaśniamy, skąd wzięła się nazwa i czy zioło ma cokolwiek wspólnego z niedoczynnością tarczycy, co naprawdę wiadomo o bajkalinie, jak przygotować odwar, ile gramów dziennie podaje WHO, jak długo pić i kto nie powinien pić wcale.

Spis treści

• Co to jest tarczyca bajkalska?
• Czy tarczyca bajkalska działa na tarczycę? Niedoczynność i Hashimoto
• Co naprawdę wspiera tarczycę: jod i selen
• Jakie właściwości ma tarczyca bajkalska?
• Bajkalina: co to jest i jak działa?
• Tarczyca bajkalska czy bocznokwiatowa?
• Jak parzyć korzeń: napar czy odwar?
• Dawkowanie i jak długo stosować
• Przeciwwskazania i skutki uboczne
• Tarczyca bajkalska na wątrobę?
• Opinie i dlaczego są tak różne
• Tabela: co wybrać do jakiego celu
• Co jeszcze poza tarczycą bajkalską
• Najczęstsze błędy
• Kiedy to nie jest sprawa na zioła
• Najczęstsze pytania

Co to jest tarczyca bajkalska?

Tarczyca bajkalska (Scutellaria baicalensis Georgi) to wieloletnia roślina z rodziny jasnotowatych, która rośnie naturalnie w Chinach, Korei, Japonii, Mongolii i Rosji. Surowcem zielarskim jest wysuszony korzeń, w Chinach nazywany huang qin. W Polsce ta roślina dziko nie rośnie, a w sklepach zielarskich występuje głównie jako pocięty korzeń do parzenia oraz jako ekstrakt w kapsułkach.

Według monografii WHO korzeń jest stożkowaty, często skręcony, ma 5 do 25 cm długości. Z zewnątrz jest żółtobrązowy i pomarszczony, w przełomie żółty, a w samym środku czerwonobrązowy. Jest twardy i łatwo się łamie, pachnie słabo, smakuje lekko gorzko. Tak też wygląda dobry susz: żółte, twarde kawałki bez zapachu stęchlizny.

Skąd nazwa? Na górnej części kielicha kwiatu jest mała tarczka przypominająca czarkę, po łacinie scutella. Od niej pochodzi i łacińska nazwa Scutellaria, i polska „tarczyca”. Rodzaj liczy kilkaset gatunków, a w Polsce dziko rosną trzy: tarczyca pospolita, oszczepowata i drobna. Surowcem, o którym tu piszemy, jest wyłącznie korzeń gatunku bajkalskiego.

W naszej ofercie to korzeń tarczycy bajkalskiej Astron 100 g: pocięty, suszony korzeń bez dodatków, z łacińską nazwą Scutellaria baicalensis na etykiecie.

Czy tarczyca bajkalska działa na tarczycę? Niedoczynność i Hashimoto

Nie ma dowodów, że tarczyca bajkalska wpływa na pracę gruczołu tarczowego u ludzi. Łączy je tylko nazwa. Badanie, w którym mierzono hormony tarczycy po podaniu tego zioła, przeprowadzono na szczurach i pokazało spadek T3 i T4. Przy niedoczynności to kierunek dokładnie odwrotny do oczekiwanego, a badań na ludziach brak.

W tym badaniu (Kim i Lee, 2019) szczurom najpierw wywołano nadczynność tarczycy zastrzykami z lewotyroksyny, a potem przez 14 dni podawano wyciąg z korzenia w dawce 400 lub 800 mg na kilogram masy ciała. W porównaniu ze szczurami z nadczynnością, które wyciągu nie dostały, T3 i T4 spadły, TSH wzrosło, a tętno zwolniło. Autorzy sugerują, że wyciąg mógłby kiedyś pomagać przy nadczynności. U ludzi tego nie sprawdzano.

Co z tego wynika dla osoby z niedoczynnością albo z Hashimoto? Nie ma powodu pić tarczycy bajkalskiej „na tarczycę”. Jeśli bierzesz lewotyroksynę, każde nowe zioło pite codziennie zgłoś lekarzowi, bo niewyjaśniona zmiana TSH utrudnia ustalenie dawki leku.

Przy Hashimoto Medycyna Praktyczna pisze wprost: nie ma dowodów naukowych, że jakiekolwiek postępowanie dietetyczne wpływa na przebieg choroby. Niedoczynność wyrównuje się lekiem, czyli syntetycznym hormonem, który działa tak samo jak hormon wytwarzany przez tarczycę. Zioła tego nie zastąpią.

Co naprawdę wspiera tarczycę: jod i selen

Jeśli szukasz czegoś dla tarczycy jako gruczołu, liczą się dwa pierwiastki. Tylko one mają w unijnym wykazie oświadczeń zdrowotnych (rozporządzenie Komisji nr 432/2012) wpis o tarczycy. Jod „pomaga w prawidłowej produkcji hormonów tarczycy i w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy”, a selen „pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy”. Żadne zioło takiego wpisu nie ma.

Więcej nie znaczy lepiej. Według Medycyny Praktycznej nadmierne spożycie jodu wiąże się z nawet czterokrotnie częstszym występowaniem choroby Hashimoto. Dlatego przy Hashimoto i przy nadczynności jodu nie dokłada się na własną rękę, a przy lewotyroksynie o każdym suplemencie decyduje endokrynolog. Selen ma wąskie okno bezpieczeństwa: jeden preparat i dawka z etykiety, bez łączenia kilku produktów z selenem.

Dla osób bez choroby tarczycy, które jedzą mało ryb morskich i nie używają soli jodowanej, uzupełnieniem jodu może być ForMeds Kelp, jod z alg morskich w kapsułkach (zawartość jodu w kapsułce sprawdź na etykiecie) albo płyn SILOR B+J z krzemem organicznym, borem i jodem, który w porcji 25 ml daje 100 µg jodu, czyli 66,66 % referencyjnej wartości spożycia. Selen w kapsułkach to ForMeds BICAPS Selenium. Pełny wybór jest w dziale wsparcie tarczycy.

Jakie właściwości ma tarczyca bajkalska?

Właściwości tarczycy bajkalskiej opisuje się na trzech poziomach, które w internecie zwykle się miesza. Jest tradycja chińska, spisana w farmakopeach. Są badania na komórkach i zwierzętach, w których wyciąg i bajkalina działały przeciwzapalnie, przeciwutleniająco i przeciwwirusowo. I są badania kliniczne na ludziach, których według WHO brakuje.

1. Tradycja: gorączka, biegunka, kaszel

Monografia WHO z 2007 roku, oparta m.in. na farmakopei chińskiej, wymienia zastosowania opisane w farmakopeach: gorączkę, nudności i wymioty, ostrą czerwonkę, żółtaczkę, kaszel, czyraki i owrzodzenia, a nawet zagrażające poronienie. Medycyna ludowa dodaje alergie, miażdżycę, biegunki, zapalenia skóry i nadciśnienie. Ta sama monografia przeciwwskazuje jednak stosowanie w ciąży, więc tradycja i współczesne zasady bezpieczeństwa wyraźnie się tu rozchodzą.

2. Laboratorium: przeciwzapalnie, przeciwutleniająco, przeciwwirusowo

W badaniach zebranych przez WHO wyciąg z korzenia i jego flawony zmniejszały obrzęk zapalny u myszy, wychwytywały wolne rodniki, hamowały w probówce namnażanie niektórych bakterii i wirusów oraz ograniczały zlepianie się płytek krwi. Wodny wyciąg chronił wątrobę szczurów przed uszkodzeniem czterochlorkiem węgla. Flawony wiązały się też z receptorem GABA-A w tym samym miejscu, w którym działają leki uspokajające z grupy benzodiazepin.

3. Badania na ludziach: rubryka pusta

W rubryce „zastosowania potwierdzone danymi klinicznymi” WHO wpisuje: brak. Są pojedyncze opisy przypadków, ale nie ma kontrolowanych badań klinicznych. Dlatego zdania typu „działa przeciwzapalnie” albo „wspiera odporność” opisują wynik z probówki, a nie to, co wiadomo o piciu naparu. Gdy opis produktu obiecuje konkretne działanie u człowieka, warto zapytać, w jakim badaniu to pokazano.

Bajkalina: co to jest i jak działa?

Bajkalina to flawon, główny związek czynny korzenia. Według WHO stanowi do 14 % suszu, a farmakopea chińska wymaga co najmniej 9 %. Obok niej są bajkaleina (do 5 %), wogonozyd (ok. 4 %) i wogonina (ok. 0,7 %). To tym związkom przypisuje się działanie opisywane w badaniach laboratoryjnych.

Najciekawsze jest to, co dzieje się po wypiciu. Bajkalina sama prawie nie przechodzi przez ścianę jelita. Najpierw bakterie jelitowe odcinają od niej cząsteczkę kwasu glukuronowego i powstaje bajkaleina, która się wchłania. Potem w jelicie i wątrobie organizm z powrotem przyłącza kwas glukuronowy. U szczurów biodostępność samej bajkaliny wyniosła 2,2 %, a liczona łącznie z produktami jej przemian 28 %. Po kuracji antybiotykami, która zniszczyła florę jelitową, spadła do 7,7 %.

Wniosek praktyczny: działanie bajkaliny zależy od bakterii jelitowych, więc ta sama porcja może u różnych osób działać różnie. Drugi wniosek: suplementy „bajkalina” w kapsułkach to skoncentrowany ekstrakt, czyli inna dawka i inna sytuacja niż filiżanka odwaru. Opisane przypadki uszkodzenia wątroby dotyczyły w większości suplementów i mieszanek ziołowych z tarczycą bajkalską w składzie.

Tarczyca bajkalska czy bocznokwiatowa?

Pod angielską nazwą skullcap sprzedaje się dwie różne rośliny. Tarczyca bajkalska to korzeń z Azji, surowiec medycyny chińskiej. Tarczyca bocznokwiatowa (Scutellaria lateriflora) to ziele, czyli liście i łodygi rośliny z Ameryki Północnej, stosowane tradycyjnie jako środek uspokajający i nasenny, często razem z kozłkiem.

Opisy tarczycy bajkalskiej „na nerwicę, bezsenność i uspokojenie” pasują więc do tradycji innego gatunku. U tarczycy bajkalskiej wiązanie flawonów z receptorem GABA-A pokazano w probówce, ale nie w badaniach na ludziach.

Ta pomyłka ma też drugą stronę. LiverTox, baza amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia, opisuje przypadki, w których preparaty z tarczycą bocznokwiatową były zanieczyszczone albo błędnie oznaczone, a w składzie znajdowano ożankę, roślinę uszkadzającą wątrobę. Dlatego przy każdym „skullcapie” liczy się nazwa łacińska na opakowaniu i część rośliny: Scutellaria baicalensis, korzeń.

Jeśli kupujesz zioło na wyciszenie i sen, lepiej udokumentowanym wyborem jest melisa. Europejska Agencja Leków uznaje jej tradycyjne stosowanie przy łagodnych objawach stresu i jako pomoc w zasypianiu, u dorosłych i dzieci od 12 lat. W naszej ofercie to HERBEX Melisa lekarska, 20 saszetek po 3 g, czyste ziele bez aromatów. Jeśli objawy trwają dłużej niż 2 tygodnie, EMA zaleca konsultację z lekarzem.

Jak parzyć korzeń tarczycy bajkalskiej: napar czy odwar?

Monografia WHO dopuszcza obie formy, napar i odwar, w dawce 3 do 9 g suszonego korzenia na dobę. Korzeń jest jednak twardy, a z twardych surowców w zielarstwie częściej robi się odwar, czyli gotuje się je na małym ogniu. Producent naszego korzenia podaje prostszy napar: łyżeczka na szklankę wrzątku, 10 do 15 minut pod przykryciem.

Odwar krok po kroku

1. Odważ 2 g korzenia na szklankę. Producent liczy ok. 50 filiżanek ze 100 g, czyli ok. 2 g na porcję. Łyżeczki bywają różne, dlatego za pierwszym razem zważ porcję na wadze kuchennej.
2. Zalej 250 ml zimnej wody w małym garnku z pokrywką.
3. Doprowadź do wrzenia i gotuj na małym ogniu 10 minut, pod przykryciem.
4. Odstaw na 10 minut i przecedź. Smak jest lekko gorzki, można go złagodzić łyżeczką miodu po przestudzeniu.
5. Pij 1 do 2 szklanek dziennie. Przy wrażliwym żołądku po posiłku, bo WHO opisuje rzadkie dolegliwości żołądkowe i biegunkę.

Napar według producenta

Łyżeczkę korzenia zalej szklanką wrzątku i parz 10 do 15 minut pod przykryciem. Tak podaje karta produktu Astron. Napar jest szybszy, odwar lepiej wykorzystuje twardy surowiec. Obie formy mieszczą się w zaleceniach WHO, o ile dzienna ilość korzenia wynosi co najmniej 3 g.

Przechowywanie

WHO zaleca szczelne opakowanie w chłodnym i suchym miejscu, chronione przed wilgocią. Korzeń, który zawilgotniał albo pachnie stęchlizną, nie nadaje się do picia.

Tarczyca bajkalska: dawkowanie i jak długo stosować

WHO podaje 3 do 9 g suszonego korzenia na dobę. Producent zaleca 1 do 2 filiżanek dziennie, czyli ok. 2 do 4 g. Oficjalnego limitu czasu nie ma, ale opisane uszkodzenia wątroby pojawiały się zwykle po 1 do 3 miesiącach. Dlatego doradzamy kuracje do 4 tygodni, a potem co najmniej 2 tygodnie przerwy.

Przy 4 g dziennie opakowanie 100 g starcza na ok. 25 dni, czyli na jedną kurację. Przy cenie 20,48 zł to ok. 82 grosze dziennie. Więcej niż 9 g na dobę nie pij: to górna granica z monografii WHO.

Zanim zaczniesz, zapisz, po co pijesz i po czym poznasz efekt. Jeśli po 2 do 4 tygodniach nic się nie zmienia, kolejne opakowanie tego nie zmieni. Jeśli pojawi się którykolwiek objaw z sekcji „kiedy to nie jest sprawa na zioła”, odstaw od razu.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Monografia WHO wymienia trzy przeciwwskazania: ciążę, karmienie piersią i wiek poniżej 12 lat. Powodem są wyniki badań na zwierzętach, w których wyciąg w dużych dawkach działał mutagennie i uszkadzał płód, oraz brak danych o bezpieczeństwie u ludzi. Najczęstsze działania niepożądane to rzadkie dolegliwości żołądkowe i biegunka.

Poza tym nie stosuj albo najpierw porozmawiaj z lekarzem, jeśli dotyczy cię którakolwiek z tych sytuacji:

• choroba wątroby albo wcześniejsze uszkodzenie wątroby po lekach lub ziołach: nie stosować,
• leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe: WHO nie podaje danych o interakcjach, ale w badaniach laboratoryjnych wyciągi hamowały zlepianie się płytek krwi,
• leki na tarczycę: u szczurów wyciąg obniżał T3 i T4, więc bez zgody endokrynologa nie łącz,
• leki uspokajające i nasenne: flawony wiążą się w probówce z tym samym receptorem co benzodiazepiny,
• inne suplementy z tarczycą bajkalską: sprawdź skład preparatów „na stawy”, bo część opisanych uszkodzeń wątroby dotyczyła właśnie mieszanek na stawy,
• uczulenie na rośliny jasnotowate, do których należą m.in. mięta, melisa i szałwia.

Uszkodzenie wątroby jest rzadkie, ale najlepiej opisane. LiverTox zbiera kilkanaście opisów przypadków ostrego uszkodzenia wątroby z żółtaczką po preparatach z tarczycą bajkalską. Objawy pojawiały się zwykle po 1 do 3 miesiącach przyjmowania, a po odstawieniu wyniki wracały do normy w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy.

Tarczyca bajkalska na wątrobę?

Na wątrobę tarczycy bajkalskiej nie polecamy. Ochronne działanie pokazano u szczurów zatruwanych czterochlorkiem węgla. U ludzi opisano natomiast rzadkie przypadki polekowego uszkodzenia wątroby, a LiverTox uznaje preparaty z tarczycą (skullcap) za bardzo prawdopodobną, choć rzadką przyczynę takich uszkodzeń. Przegląd z 2019 roku ocenił te dowody jako nieprzekonujące, więc sprawa jest otwarta.

Opisy „wspiera wątrobę” opierają się na badaniach na zwierzętach. My mówimy wprost: przy chorobie wątroby, przy lekach, które mogą ją obciążać, i przy kuracjach dłuższych niż kilka tygodni tarczyca bajkalska to zły wybór.

Jeśli chodzi ci o wątrobę i trawienie, zioło z unijną monografią to owoc ostropestu plamistego. EMA uznaje jego tradycyjne stosowanie przy dolegliwościach trawiennych i uczuciu pełności oraz we wspieraniu czynności wątroby, u dorosłych i dopiero po wykluczeniu poważnych chorób przez lekarza. Najprostsza forma to ostropest mielony MyVita 500 g, 100 % mielonych nasion do dodawania do posiłków.

Tarczyca bajkalska: opinie i dlaczego są tak różne

Opinie o tarczycy bajkalskiej są skrajne, bo ludzie opisują różne rzeczy. Jedni piją napar z 2 g korzenia, inni biorą kapsułki ze skoncentrowanym ekstraktem. Jedni kupili korzeń bajkalskiej, inni ziele bocznokwiatowej. Jedni oczekują lepszego snu, inni pomocy dla tarczycy albo przy alergii. Takich doświadczeń nie da się ze sobą porównać.

Do tego dochodzą trzy zjawiska, które zniekształcają każdą opinię o ziołach. Zmęczenie, sen czy dolegliwości brzuszne zmieniają się same z siebie z tygodnia na tydzień. Oczekiwanie efektu działa także bez substancji czynnej. A wchłanianie bajkaliny zależy od bakterii jelitowych, które każdy ma inne. Nie znaczy to, że wszyscy się mylą. Znaczy tyle, że cudza opinia niewiele mówi o twoim wyniku.

Zamiast szukać opinii, zrób własną próbę: jeden cel, jedna miara (np. liczba nocnych pobudek albo dni z bólem brzucha), 2 do 4 tygodni i krótka notatka co tydzień. Jeśli nie widzisz różnicy, przestań. To nic nie kosztuje i powie ci więcej niż cudze wpisy.

Tabela: tarczyca bajkalska czy coś innego? Co wybrać do jakiego celu

Co jeszcze poza tarczycą bajkalską

Ta część nie wymaga niczego kupować, a przy celach, dla których ludzie sięgają po tarczycę bajkalską, często daje więcej niż napar.

• Badanie TSH. Przy podejrzeniu choroby tarczycy zacznij od TSH, a przy nieprawidłowym wyniku oznacz FT4. Niedoczynność rozpoznaje się, gdy podwyższonemu TSH towarzyszy obniżone FT4.
• Lewotyroksyna na czczo. Regularnie, o tej samej porze, zwykle rano, 30 do 60 minut przed posiłkiem. Od tej regularności zależy, czy wyniki TSH są stabilne.
• Jod z jedzenia. Jego źródłem są sól jodowana i ryby morskie. Suplement jodu przy chorobie tarczycy to decyzja lekarza, nie zakup na zapas.
• Sen bez ziół. Stała pora wstawania, światło dzienne rano, kawa najpóźniej do wczesnego popołudnia. Jeśli sen mimo to nie daje odpoczynku, przeczytaj nasz tekst o śnie, który nie regeneruje, i o tym, kiedy zmęczenie jest objawem choroby.
• Wątroba bez suplementów. Mniej alkoholu i jak najmniej leków przeciwbólowych branych „na wszelki wypadek”. To realne obciążenia wątroby, o których opisy ziół zwykle milczą.

Najczęstsze błędy

• Picie „na tarczycę” zamiast badania TSH. Nazwa to zbieg okoliczności, a objawy niedoczynności wymagają rozpoznania.
• Kupowanie korzenia „na nerwy i sen”. To tradycja tarczycy bocznokwiatowej, innego gatunku. Na wyciszenie lepiej udokumentowana jest melisa.
• Parzenie jak herbaty przez 3 minuty. Twardy korzeń potrzebuje 10 do 15 minut pod przykryciem, a najlepiej odwaru.
• Kuracja „do skutku”, przez wiele miesięcy. Uszkodzenia wątroby pojawiały się zwykle po 1 do 3 miesiącach.
• Łączenie odwaru z kapsułkami, w których też jest tarczyca bajkalska. Sprawdzaj skład preparatów na stawy i na odporność.
• Picie w ciąży, bo „w Chinach stosowano przy zagrożonej ciąży”. WHO przeciwwskazuje ciążę i karmienie piersią.
• Odstawienie leków, bo „piję zioła”. Bez uzgodnienia z lekarzem to ryzyko bez żadnej korzyści.

Kiedy to nie jest sprawa na zioła

Tarczyca bajkalska jest tradycyjnym surowcem, nie lekiem. Są sytuacje, w których picie odwaru opóźnia rozpoznanie albo maskuje chorobę. Skontaktuj się z lekarzem, jeśli występuje którykolwiek z poniższych objawów:

• zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz, jasny stolec, świąd skóry: odstaw zioło od razu,
• ból pod prawym łukiem żebrowym, nudności, brak apetytu i silne zmęczenie w trakcie picia,
• objawy niedoczynności tarczycy: ciągłe uczucie zimna, senność, przyrost masy ciała, zaparcia, sucha skóra i włosy, zaburzenia miesiączkowania,
• kołatanie serca, drżenie rąk, chudnięcie mimo dobrego apetytu, które mogą świadczyć o nadczynności,
• gorączka trwająca dłużej niż 3 dni, duszność, kaszel z krwią,
• biegunka z krwią albo z wysoką gorączką,
• ciąża, karmienie piersią lub planowanie ciąży,
• leki przyjmowane na stałe, zwłaszcza przeciwzakrzepowe, na tarczycę, uspokajające i nasenne.

Najczęstsze pytania

Na co jest tarczyca bajkalska?
W tradycyjnej medycynie chińskiej korzeń stosowano przy gorączce, nudnościach, biegunce, kaszlu i zmianach skórnych. Badania laboratoryjne opisują działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające i przeciwwirusowe bajkaliny. WHO nie wskazuje jednak żadnego zastosowania potwierdzonego badaniami klinicznymi, a dowodów, że pomaga tarczycy jako gruczołowi, nie ma.

Jakie właściwości ma tarczyca bajkalska?
Korzeń zawiera flawony: bajkalinę (do 14 %), bajkaleinę, wogonozyd i wogoninę. W badaniach na komórkach i zwierzętach działały przeciwzapalnie, przeciwutleniająco i przeciwbakteryjnie, hamowały zlepianie płytek krwi i chroniły wątrobę szczurów. U ludzi tych właściwości nie potwierdzono w kontrolowanych badaniach.

Czy tarczyca bajkalska pomaga na niedoczynność tarczycy?
Nie ma na to dowodów. Z gruczołem tarczowym łączy ją tylko nazwa, pochodząca od tarczki na kielichu kwiatu. W badaniu na szczurach, w którym mierzono hormony tarczycy, wyciąg obniżał T3 i T4, czyli działał w przeciwną stronę, niż potrzebuje osoba z niedoczynnością. Przy lewotyroksynie nie zaczynaj jej pić bez endokrynologa.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania tarczycy bajkalskiej?
Ciąża, karmienie piersią, wiek poniżej 12 lat, choroby wątroby i uczulenie na rośliny jasnotowate. Przy lekach przeciwzakrzepowych, lekach na tarczycę oraz lekach uspokajających i nasennych najpierw porozmawiaj z lekarzem. Skutki uboczne to rzadko dolegliwości żołądkowe i biegunka, a bardzo rzadko uszkodzenie wątroby.

Jak stosować korzeń tarczycy bajkalskiej?
Najlepiej jako odwar: 2 g pociętego korzenia na 250 ml zimnej wody, zagotować, gotować 10 minut pod przykryciem, odstawić na 10 minut i przecedzić. Można też zrobić napar: łyżeczka na szklankę wrzątku, 10 do 15 minut pod przykryciem. Dawka dzienna według WHO to 3 do 9 g korzenia.

Jak długo można stosować tarczycę bajkalską?
Oficjalnego limitu nie ma. Ponieważ opisane uszkodzenia wątroby pojawiały się zwykle po 1 do 3 miesiącach, doradzamy kuracje do 4 tygodni i co najmniej 2 tygodnie przerwy. Jeśli po 2 do 4 tygodniach nie widzisz efektu, dalsze picie nie ma sensu.

Co to jest bajkalina i jak działa?
Bajkalina to flawon, główny składnik korzenia tarczycy bajkalskiej. Sama słabo się wchłania: bakterie jelitowe zamieniają ją w bajkaleinę, która przechodzi do krwi, a organizm z powrotem przekształca ją w bajkalinę. W badaniach laboratoryjnych działa przeciwzapalnie i przeciwutleniająco, ale działania u ludzi nie potwierdzono w kontrolowanych badaniach.

Kiedy przy piciu tarczycy bajkalskiej trzeba iść do lekarza?
Odstaw zioło od razu i idź do lekarza przy zażółceniu skóry lub oczu, ciemnym moczu, świądzie, bólu pod prawym łukiem żebrowym albo zmęczeniu z nudnościami. Do lekarza warto pójść także przed rozpoczęciem picia, jeśli jesteś w ciąży, karmisz piersią, chorujesz na wątrobę lub tarczycę albo bierzesz leki na stałe.

Podsumowanie

Tarczyca bajkalska to surowiec z długą tradycją i bogatymi badaniami laboratoryjnymi, ale bez potwierdzonych zastosowań u ludzi. Nie ma dowodów, że pomaga tarczycy, „na nerwy i sen” to tradycja innego gatunku, a „na wątrobę” to najgorszy powód, żeby ją pić. Jeśli chcesz jej spróbować, rób odwar w dawce z monografii WHO, pij do 4 tygodni i obserwuj, co się dzieje.

Korzeń tarczycy bajkalskiej i inne surowce do parzenia znajdziesz w dziale zioła sypane, zioła na wyciszenie w dziale herbaty na sen, relaks i nerwy, a ostropest i herbaty na trawienie w kategorii na wątrobę i trawienie.

Informacje zawarte w artykule mają charakter ogólny i edukacyjny. Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty i nie stanowią zaleceń terapeutycznych. Suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Przed zastosowaniem preparatów ziołowych, zwłaszcza w ciąży, podczas karmienia piersią, u dzieci, przy chorobach przewlekłych i przy przyjmowaniu leków na stałe, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Stosuj się do zaleceń podanych na opakowaniu produktu.

Źródła

• World Health Organization. WHO monographs on selected medicinal plants, tom 3 (2007), monografia Radix Scutellariae, s. 314 do 323
• LiverTox (NIH). Skullcap: uszkodzenia wątroby po tarczycy bocznokwiatowej i bajkalskiej
• Kim M., Lee B.-C. Therapeutic Effect of Scutellaria baicalensis on L-Thyroxine-Induced Hyperthyroidism Rats, 2019
• Noh K. i wsp. Role of Intestinal Microbiota in Baicalin-Induced Drug Interaction and Its Pharmacokinetics, Molecules 2016
• Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012, wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych
• Medycyna Praktyczna. Choroba Hashimoto: co to jest, objawy, badania, leczenie
• Medycyna Praktyczna. Niedoczynność tarczycy: przyczyny, objawy i leczenie
• European Medicines Agency. Melissae folium (liść melisy), monografia HMPC
• European Medicines Agency. Silybi mariani fructus (owoc ostropestu), monografia HMPC